Aktuelno Društvo Sandžak Srbija

Istraživanje: Podijeljena islamska zajednica negativno utječe na muslimane u Srbiji

“Većina muslimana u Srbiji smatra da je paralelno postojanje nekoliko islamskih vjerskih organizacija izvor napetosti i da negativno utječe na ukupnu situaciju među islamskim vjernicima u Srbiji”, pokazali su podaci iz najnovijeg istraživanja civilnog društva o prisustvu nasilnog ekstremizma u Srbiji.

Na osnovu nalaza istraživanja objavljenih u publikaciji “Civilno društvo u prevenciji i suzbijanju nasilnog ekstremizma u Srbiji” ukazuju se da “nasilni ekstremizam nije ozbiljan problem u Srbiji”.

Pojašnjava se da u Srbiji bez Kosova ima oko 280.000 muslimana, koji čine 3,6 posto stanovništva. Oni uglavnom pripadaju bošnjačkom i albanskom narodu. Muslimani su i pripadnici manjih etničkih grupa kao što su Aškalije, Egipćani, Goranci, Romi i Turci. Muslimani su većina u oblastima Sandžaka i južne Srbije u Novom Pazaru, oko 85 procenata, Sjenica 80 posto, Bujanovac 60 posto, Tutin 95 posto i Preševo oko 90 procenata stanovništva.

Muslimani u Srbiji su uglavnom organizirani u dvije zajednice, Islamska zajednica Srbije (IZS) sa sjedištem u Beogradu i Islamska zajednica u Srbiji (IZuS) sa sjedištem u Novom Pazaru.

Organizacije civilnog društva (OCD) koje djeluju van Sandžaka i juga Srbije ovaj problem ozbiljno percipiraju samo ako su bile uključene u međuanrodne projekte koji su imali za temu prevencija i suzbijanje nasilnog ekstremizma (Beogradski centar za bezbjednosnu politiku, Centar za proizvodnju znanja i vještina Novi Sad, Centar za podršku ženama, Centar za slobodne izbore i demokratiju (CeSID), Helsinški odbor za ljudska prava, Antifašistička koalicija…)

Mapiranje među OCD-a je, između ostalih, pokazalo da islamski ekstremizam još uvijek nije tako velika opasnost niti bezbjednosni rizik u regionu.

“Te grupe i pojedinci djeluju ali…Mnogo je veće antiislamsko raspoloženje srbijanske javnosti”, konstatirao je YUROM Centar, stoji u dijelu istraživanja koji se odnosi na specifične stavove.

– Država podstiče nasilni esktremizam

Ostale OCD, po pravilu, nasilni ekstremizam vezuju za “domaći”, pretežno desničarski ekstremizam.

“Najnovije istraživanje Antifašističke koalicije Mapiranje nasilnog ekstremizma i građanski otpor, čiji djelimični rezultati su objavljeni krajem oktobra 2018. godine u Novom Sadu ukazuje na 26 ektremno desničarskih (pro srpskih) organizacija u čijem djelovanju je ozbiljno prisutan nasilni ekstremizam”, navodi se u dipnotu poblikacije istraživanja koju je uz podršku Evropske unije izdao Kulturni centar Damad iz Novog Pazara.

U odjeljku u kome se govori o opasnosti od nasilnog ekstremizma koji je povezan s ISIS-om i muslimanima uopće i, direktno ili indirektno, s migrantima, piše i da OCD nasilni ekstremizam vezuju za “ekstremizam Bošnjaka u Sandžaku”.

“Često se vezuje za Muamera Zukorlića, bivšeg glavnog muftiju Mešhata Islamske zajednice u Srbiji, ‘mađarski ekstremizam’, djelovanje mađarske stranke Jobbik Magyarorszagert Mozgalom u Vojvodini i generalno za ‘područje Preševo, Bujanovac i Medveđa’, na jugu Srbije gdje pretežno žive građani albanske nacionalnosti'”, navodi se u mapiranju 44 OCD-a koje se bave temama prevencije i suzbijanja nasilnog ekstremizma u Srbiji.

Najzastupljeniji su stavovi koji se tiču tiču “domaćeg” ekstremizma, a to je da država (Srbija) skoro u potpunosti ignoriše trend desnog ekstremizma koji, kako se navodi, najčešće vodi u nasilni ekstremizam, pa u krajnjoj instanci i terorizam.

“Država podstiče nasilni esktremizam; vlast, svakodnevnim radom, djelovanjem i govorenjem, direktno, kao i preko medija i institucija podstiče ekstremizam, pa i nasilni ekstremizam”, stav je Nezavisnog društva novinara Vojvodine (NDNV), Centra za podršku ženama, Vojvođanskog građanskog centra, Građanaskog savjeta grada Kraljeva, Urban ina i Zrenjaninskog socijalnog foruma”.

U kontestu mapiranja OCD koje rade u u oblasti prevencije i suzbijanju nasilnog ekstremizma (P/SNE) u Srbiji predočava se da u dokumentima EU decidno odbacuje svako izjednačavanje  terorizma s nacionalnom, vjerskom i etničkom pripadnošću, ta da u praksi većine zemalja, pa i u Srbiji, nije tako.

Rezultati istraživanja i publikacija autora Branislave Kostić, Vukašina Simonovića i Lane Hoeflinger prezentovani su na okruglom sto „Ekstremizam i radikalizam u Srbiji – stanje, trendovi, rizici, pravci mogućeg zajedničkog djelovanja“,  19. marta 2019. u prostorijama Fondacije za otvoreno društvo u Beogradu.

Povezane vijesti