Društvo Globus Zanimljivosti

Na današnji dan Osmanlije preuzele Kipar

Potpisivanjem mira u Istanbulu, 7. Marta 1573. godine, završen je rat Osmanskog carstva i Mletačke republike, u kojem su Turci preuzeli Kipar od Mletaka. Bio je to peti rat između Osmanskog carstva i Mletačke republike. Završen je osmanskom pobjedom, ali je tok rata bio veoma poučan.

Sultan Selim II je zaposjedanje Kipra proglasio za vladarski cilj još dok je bio princ. Motiv za ovu borbu kod Turaka rasplamsao je i nemio događaj nastavka progona Mavara iz Španije. Veneciji je iz Istanbula upućen ultimatum da preda ostrvo Kipar. Mletačka je poslala negativan odgovor poslije čega su Osmanlije objavile rat. Za komandanta je imenovan vezir Lala Mustafa-paša, koga historijski izvori navode kao protivnika Mehmeda-paše Sokolovića.

Veliki vezir Mehmed-paša Sokolović i Sultan Selim II tokom prijema evropskog ambasadora. Osmanska minijatura oko 1575. godine

Osvajanje ostrva završeno je 5. avgusta 1571. godine zauzećem Famaguste. Mehmed-paša Sokolović je za to vrijeme stekao potpuno povjerenje Sultana Selima II. Ličnom sultanovom odlukom, na zaprepašćenje Lala-Mustafa paše, posjedi na Kipru dodeljeni su Mehmedu Sokoloviću.

Papa Pije V za to vrijeme radi na stvaranju hrišćanskog saveza. Don Huan Austrijski, brat španskog kralja Filipa, na čelu flote Svete lige, nanosi Turcima poraz u bici kod Lepanta na obalama Grčke. Pobjednici nisu uspjeli da iskoriste svoju premoć, jer se Osmanlije konsoliduju na svim poljima. Naime, Osmansko carstvo je odmah započelo obnovu svoje čuvene flote i završilo je u šest mjeseci, te je godinu kasnije imalo oko 250 galija i novi tip broda. Iako su izgubili jednu bitku, konsolidacijom su dobili rat.

Mirovni ugovor zaključen je 1573. godine. Kipar je ušao u sastav Osmanskog carstva što će ostati sve do 1914. godine tj. do izbijanja Prvog svjetskog rata. Mlečani su pristali na sklapanje mira pod teškim uslovima. Velika ratna odšteta od 300 hiljada zlatnih dukata i danak za ostrvo Zante bili su cijena za sklapanje mira.

Selim je, nakon rata, ipak obnovio mletačke trgovačke povlastice, a u Dalmaciji i Albaniji uspostavljena je granica od prije rata.

O toku rata opštirno je pisao historičar Jozef fon Hamer, prvi predsjednik Bečke akademije nauka i autor “Historije osmanskog carstva”. Putovao je mnogo po istoku što mu je omogućilo da obradi do tada malo poznatu historiju, arheologiju, geografiju, književnu istoriju i bibliografiju Orijenta.

Foto: Wikipedia

Povezane vijesti