Aktuelno Društvo Prijepolje Sandžak Srbija

Navršava se 26 godina od zločina u Štrpcima

U srijedu, 27. februara 2019. godine, navršava se 26 godina od zločina u Štrpcima, kada su pripadnici Vojske Republike Srpske (VRS), na železničkoj stanici u Štrpcima (BiH), iz voza koji je saobraćao na relaciji Beograd–Bar izveli i ubili 20 putnika, civila nesrpske nacionalnosti.

Fond za humanitarno pravo (FHP), Žene u crnom, Sandžački odbor za zaštitu ljudskih prava i sloboda i Inicijativa mladih za ljudska prava podsjećaju da porodice žrtava 26 godina čekaju na sudsku pravdu u Srbiji i na priznanje statusa porodica civilnih žrtava rata.

Ove organizaciju su danas, u obraćanju javosti, uputile zahtjev institucijama Srbije da, kako je navedeno, efikasno sprovedu krivični postupak za ovaj zločin, a Ministarstvo za rad i druge nadležne institucije da donesu novi zakon zasnovan na Modelu zakona o pravima civilnih žrtava povreda ljudskih prava u oružanim sukobima i u vezi sa oružanim sukobima u periodu od 1991. do 2001. godine, koji sadrži normativna rješenja za ostvarivanje prava žrtava u skladu sa međunarodnim ugovorima o zaštiti ljudskih prava i drugim međunarodnim standardima u pružanju reparacija žrtvama.

– Zamagljivanje pažnje javnosti

Predsjednica Sandžačkog odbora za zaštitu ljudskih prava i sloboda Semiha Kačar izjavila je u uoči 26. godišnjice otmice u Štrpcima da aktuelni režim u Srbiji nikada nije osudio represivnu politiku iz devdesetih koja je proizvodila traumatizovane zajednice na ovim prostorima.

„To onemogućava integrisanje bošnjačke zajednice u Srbiji, postoji nepovjerenje kada su nadležne države institucije zašto što su vrlo malo ili nisu ništa uradile po ovom slučaju. Nadležne institucije su marginalizovale učešće državnih organa u slučaju otmice u Štrpcima i na taj način prenosila odgovornost na paravojne jedinice, umanjujući i zamagljujući pažnju javosti o učešću državnih organa“, rekla je predsjednica Sandžačkog odbora podsjetivši da se nevaldin sektor proteklih godina posebno zalagao da ovaj slučaj dobije sudski epilog.

Kako je istakla, uoči godišnjice otmice u Štrpcima, treba pomenuti i dugogodišnju opstrukciju u procesuiranju odgovornih za zločine u Štrpcima i Sjeverinu.

” Da i ne pominjem mnogobrojne druge zločine iz devedsetih. U tom kontekstu, posebno ističem zločin u Kukurovićima u vezi sa kojim državni organi nisu preduzeli apsolutno ništa. Svi ovi primeri su još jedan dokaz nefunkcionisanja institucija pravne države što znatno doprinosi nebezbednosti njenih građana”, rekla je Semiha kačar u obraćanju javnosti.

– “Strogo pov” dokazi o otmici

Na suđenju Nebojši Ranisavljeviću za otmicu putnika iz voza u stanici Štrpci i njihovu likvidaciju, 13. maja 2002. godine predsjednik Višeg suda u Bijelom Polju Vukoman Golubović pročitao je „dokument ŽTP-a Beograd, strogo pov. Br.4-1-93, od 1. februara 1993“koji u potpunosti potvrđuje višegodišnju sumnju da su najviši predstavnici državnih organa Srbije i SR Jugoslavije bili upoznati sa planom otmice Bošnjaka iz voza i da to nisu spriječili.

“Ovih dana, tačnije 28.01.1993. godine obavešten sam od šefa Sekcije STP Užice Živanića da će pripadnici Srpske vojske opštine Rudo izvršiti zaustavljanje voza i odvođenje putnika. Čitava akcija odvijala bi se na delu pruge Beograd-Bar koja prolazi kroz Bosnu i Hercegovinu. Verovatno u ukrsnici Štrpci ili stajalištu Goleš. U vezi ove najave preduzeo sam sledeće aktivnosti: 1. informisao najuži stručni kolegijum ŽTP-a; 2. održao sastanak sa predstavnicima milicije i Službe državne bezbednosti MUP-a Srbije; 3. obavio razgovor sa pomoćnikom ministra odbrane Srbije generalom Kuzmanovićem gde smo došli do zaključka da general Kuzmanović obavesti ministra odbrane o pomenutoj najavi, da ministar odbrane Republike Srbije obavesti Vojsku Jugoslavije i da ŽTP prestane sa daljim aktivnostima oko ovog slučaja, jer je sa svoje strane na vreme izvršio svoju obavezu”, piše u izvještaju FHP-a.

Prema informaciji koju je ŽTP dostavio Višem sudu u Bijelom Polju otmica nije tretirana kao vanredni događaj, a podaci o događaju prikupljeni su radi informisanja rukovodećih struktura u okviru preduzeća i saveznih i republičkih organa. Prikupljeni materijal sa oznakom strogo poverljivo čuvan je u preduzeću do marta 1995. godine, kada ga je odneo Josip Ujčić, šef Odeljenja za saobraćajne poslove, sa obrazloženjem da mu je potreban radi podnošenja izveštaja višim organima.

Kako je ranije predočio Fond za humanitarno pravi objelodanjena dokumentacija najdirektnije ukazuje da je otmica putnika bila planirana i sprovedena uz znanje tadašnjih visokih funkcionera civilnih, policijskih i vojnih organa Srbije i SR Jugoslavije.

– Otmica bila sprovedena uz znanje državnih organa

Žrtve ovog zločina su: Esad Kapetanović, Ilijaz Ličin, Fehim Bakija, Šećo Softić, Rifat Husović, Halil Zupčević, Senad Đečević, Jusuf Rastoder, Ismet Babačić, Tomo Buzov, Adem Alomerović, Muhedin Hanić, Safet Preljević, Džafer Topuzović, Rasim Ćorić, Fikret Memović, Fevzija Zeković, Nijazim Kajević, Zvjezdan Zuličić i jedno nepoznato lice.

Oteti i ubijeni su bili iz Prijepolja, Berana, Bijelog Polja i Podgorice. Do danas su pronađeni posmrtni ostaci samo četiri žrtve. Tijelo Halila Zupčevića pronađeno je krajem 2009. godine na obali jezera Perućac, a posmrtni ostaci Rasima Ćorića, Jusufa Rastodera i Ilijaza Ličine nađeni su u istom jezeru 2010. godine, dok se za ostalim žrtvama i dalje traga.

Za ovaj zločin do sada su pravosnažno osuđeni samo Nebojša Ranisavljević i Mićo Jovičić. Nebojša Ranisavljević je pred Višim sudom u Bijelom Polju (Crna Gora) 2003. godine osuđen na kaznu zatvora u trajanju od 15 godina. Mićo Jovičić, protiv koga je vođen postupak pred Sudom Bosne i Hercegovine, priznao je krivicu i osuđen na kaznu zatvora u trajanju od pet godina.

Za zločin u Štrpcima pred Sudom BiH u toku je suđenje desetorici optuženih, među kojima su Luka Dragičević, komandant Višegradske brigade VRS i Boban Inđić, komandant Interventne čete u Višegradskoj brigadi.

U oktobru 2018. godine Apelacioni sud u Beogradu je nakon tri i po godine potvrdio optužnicu protiv petorice pripadnika Višegradske brigade VRS za zločin koji je počinjen u Štrpcima. Iako je početak glavnog pretresa bio zakazan za januar 2019. godine, on je odložen zbog bolesti jednog od optuženih. Prvo ročište za služaj otmice u Štrpcima bi u Odjeljenju za ratne zločine Višeg suda u Beogradu trebalo da se održi 4. marta 2019. godine.

FHP, Žene u crnom, Sandžački odbor za zaštitu ljudskih prava i sloboda i Inicijativa mladih za ljudska prava obeližiće 26. godišnjicu zločina u Štrpcima u srijedu, 27. februara 2019. godine, sa početkom u 15:48 časova pred ulazom u Glavnu železničku stanicu u Beogradu, i ovom prilikom pozivaju građane, predstavnike institucija, medija i nevladinih organizacija da se pridruže.

Na 26. godišnicu ovog zločina u Prijepolju će sa početkom u 14 sati biti održan mimohod i komemorativni skup, kod spomen obilježja, građanima ove općine koji su oteti i ubijeni u Štrpcima.

Suđenje optuženima za otmicu u Štrpcima zakazano je za 4. mart i Specijalnom sudu u Beogradu.

Povezane vijesti