Novi Pazar Sandžak Zanimljivosti Život

Sandžak se sjeća Tita

Da li je smiješno ili realno – procijenite sami. U mnogim radnjama, kućama, prodavnicama i kafanama u Novom Pazaru i širom Sandžaka zadržao se Josip Broz Tito. Sa kalendara i fotografija, velikih i uokvirenih, umašćenih ili očišćenih, smiješi se maršal, gleda odrasle pionire dok ispijaju kahvu, toče sokove i žive sa svakodnevnim brigama. Novopazarci žive uz Titove fotografije nemisleći o njima kao ni o vazduhu koji udišu, a putnici pogleduju Jožu iz Kumrovca, pitaju zašto nas i dalje gleda iz maršalske uniforme.

Oni koji su zadržali Titove slike ističu da ih neće sklanajati, jer su opstale kroz sva teška vremena, inflacije i bombardovanja i sada ih podsjećaju na sretan život, izgradnju, zajedništvo i crveni pasoš sa kojim su mogli svuda po svijetu da hode i brode. Mnogi ljekari u bolnici drže Titov kalendar u ljekarskim sobama, a nekoliko firmi štampa svake godine kalendare sa Titovim likom.

Godinama je Titova slika stajala u poznatoj novopazarskoj kafani “Breza” koja je prestala sa radom. Do posljedneg dana Tito je bio na zidu te kafane. Vlasnik Omer Fetahović ističe da je samo Tito njegov predsjednik.

“On je bio u mojoj kafani, i u mojoj kući i u mom srcu. Bio sam njegov vojnik i njegov pionir. Uz njegovu politiku smo svi izgradili normalan život i bili smo svuda cenjeni”, rekao je Fetahović.

On kaže da su ga godinama mnogi gosti kafane iz drugih gradova pitali zašto drži Tita.

“Kako da ga ne držim kad sam mu bio na sletu, bio sam mu na počasnoj straži kad je umro i nisam mu dobro zaboravio? A zadržao sam i partijsku knjižicu SKJ” kaže Fetahović.

– Inat, okačili Tita zbog pojave Miloševića

Novopazarci ističu da su Tita zapamtili po sreći iz njegovog vremena, a neki kažu da bi ga možda i makli sa zidova, ali nisu htjeli u inat da ga sklone kad su se pojavile slike Slobodana Miloševića.

“Ne bi Bošnjaci držali Titove slike zbog samog Titovog odnosa već zbog toga što su vladari posle njega i pre njega prema našem narodu bili nepravedni”, rekao je Vele Mavrić koji ima kalendar sa Titovim slikama u kući.

Nerijetko se u Novom Pazaru vode rasprave oko Tita – neki misle da je nakon II svjetskog rata, pod Titovom vlašću, ubijeno mnogo nedužnih Bošnjaka i to od strane domaćih izdajnika koji su se infiltirirali u partizanske redove. Titove slike su ponekad i povod žučnih rasprava.

U BiH postoji petnaestak udruženja sa Titovim imenom, a u Novom Pazaru je postojala i partija pod nazivom “Jugoslovenska radnička klasa – Josip Broz Tito”. Otkako je preminuo njen predsjednik Sinan Hudović, partija je postala neaktivna i izbrisana je iz registra.

Poznati novopazarski advokat Ismet Kalić u kancelariji je tokom cijelog radnog vijeka držao Titovu fotografiju i dva kalendara sa Titovim fotosima.

“Tito je kao državnik mnogo učinio za sve narode SFRJ, pa i za naš narod. Danas niko ne pominje koje su pruge i koji putevi izgrađeni dok je on bio na vlasti. Narodi su bili složni, a ljudi sretni. To niko ne treba da zaboravi”, kaže Kalić.

– Tito kao simbol lijepog života

Hajro Ćosović je za vrijeme Titove Jugoslavije bio društveni aktivista i humanista, učestvovao na radnim akcijama i u omladinskim organizacijama. U svojoj mašinbravarskoj radnji, u blizini Opšte bolnice u Novom Pazaru, pored fotografija svojih najbližih drži i Josipa Broza Tita, zastavu SFR Jugoslavije i zvjezdu petokraku, kao uspomenu na JNA.

Kako pojašnjava za SNews to radi zbog toga što ga Tito, zastava SFRJ i petokraka iz vojske, podsjećaju na lijepo vrijeme u svom životu.

“Za vreme mog detinjstva i mladosti, mi smo bili u nemaštinji, ali smo bili mnogo srećniji i rahatniji. Na mene je Titovo vreme ostavilo pozitivan utisak, i ta pozitiva bi mogla da se prelama sa današnjim negativama. To ostaje u meni jače. Lepše je bilo nekako. Kažu nije smeo musliman da se javi da je musliman, ili Srbin da je Srbin. Mislim da nije bilo tako jer ostale su sve kulturne znamenitosti, spomenici, džamije, crkve…sve je ostalo, znači nije uništio ništa. Dok za razliku moj otac je sam radio, izdržavao nas sedmoro u porodici, a ja sad i dalje sam radim i jedva izdržavam tri člana porodice”, ističe Hajro dok namešta još par ključeva.

Dodaje i da Titovu fotografiju ne drži u svojoj kući i naglašava da se teže živi u ovo “post Titovo vrijeme”, te da ga Titova fotografija evocira na te lijepe uspomene.

“Slušam razne priče koliko je bio i koliko nije bio dobar. Meni je ostalo lijepo sjećanje na to vreme i na Tita. Imam zastavu SFRJ, tu je i petokraka (pokazuje), moja petokraka iz vojske, tu je Titova slika, tu su ta obeležja. Devedesetih godina mnogo njih mi je reklo ‘šta će ti taj mrtvak tu’. Dok ja budem bio u ovoj radnji nikome ne bi trebalo da smeta ta slika jer to podseća na vreme kada sam bio srećan i lagodno živeo”, poručio je majstor Hajro.

Tito je posjetio Novi Pazar samo jednom, 1972. godine. Tada je spavao u motelu “Sopoćani”.

Povezane vijesti