Gusinje Kultura Muzika Sandžak

Simfonijski kompozitor iz Sandžaka Redžo Mulić je komponovao sve (AUDIO)

SLOVO O REDŽU MULIĆU (I)

autor: Zuvdija Hodžič

“Uvijek kad mi život nametne iskušenje, kad zastanem pred odlukom, iz tame izroni gusinjsko groblje s rohavim nišanima. Na jednom od njih vidim svoje ime. Tada znam da ću postupiti kao čovjek…”

Tih riječi iz “Gusinjske godine” sjetio sam se i dok sam, na zavičajnom groblju, zamišljen i sam, stajao pred bistom Redža Mulića, umjetnika čiji je život bio najljepši primjer kako se uvijek i svuda mora i može postupati kao čovjek. A tih prilika ili neprilika za provjeru postojanosti karaktera u Redžovom životu bilo je podosta i poviše…

Svako ko je svijet ugledao u Gusinju, kao da je naslijedio i nagonsku potrebu da ode iz njega, bude i živi negdje drugo, ali i da mu se, u snu i na javi, neprestano vraća, a jednom i zauvijek – da se tu konačno smiri. “Zato je groblje kod nas i najveće” – zapisao sam u “Gluvim zvonima”. Ne znam da li u tome ima neke dublje veze, ali znam da svaki Gusinjanin, kad god se obrete u zavičaju, ode do groblja i neke od rijeka – Vruje, Dolje, Vrujice, Ljuće ili Grije… Grnčar i Ilinku, i da hoće, ne može mimoići, jer se u njihovim tišacima i zavircima groblje umiva; obgrlile su ga kao kakav grgutavi, vedri i žuborni vijenac, ozelenjen i razlistao i s proljeća i s jeseni, ljeti i zimi. Zato je ono ljepše od svih koje su Gusinjani vidjeli tamo kud su hodili i stizali, a hodili su svuda i odvajkada…

I Redžo Mulić je bio predodređen da svoj vijek proživi “po gusinjski”, da mu sudbina bude slična zavičajnim rijekama – tu im izvori, a drugima vodu nose; i on je znao da će ga, kad smrt metne tačku i na njegov život, kad se preseli u djelo i pamćenje, Gusinje čekati i dočekati kao što je i svakoga svoga…

Baš o tome mislim, zagledan u bronzani lik velikog zemljaka, divne i drage osobe, “najpitomijeg čovjeka na svijetu, koji ima onoliko prijatelja koliko ga ljudi poznaje” – kako je svojevremeno, u NIN-u, o Redžu Muliću pisao Tihomir Lešić. Znam da je Redžova bista i u prištinskom domu “Boro i Ramiz”, da je još jedna u Udruženju kompozitora Kosova, privremeno, dok se ne odredi mjesto na otvorenom gradskom prostoru… Znam koliko su ga sugrađani i saradnici uvažavali i željeli da mu se ljudski oduže, ali mi je najprirodnije, najbliže i najpravičnije što mu je bista u zavičaju, mada bih više volio da je na nekom drugom mjestu, kao što će i biti – u srcu Gusinja, na početku ulice u kojoj je rođen i koja će, napokon, dobiti njegovo ime. Zavičaj to duguje sebi više nego umjetniku…

Sjećam se: na godišnjicu umjetnikove smrti, u Prištini je održan veliki koncert “S Redžom”, promovisana LP ploča “Druga kosovska simfonija”, osnovan “Fond Redža Mulića” za pomoć muzičkim talentima, dugotrajnim pljeskom podržan prijedlog svih umjetničkih udruženja Kosova – da se prolaz između hotela “Union” i Pozorišta nazove “Redžovo sokače”. Otkrivena je i bista. Tom prilikom Lorenc Antoni je, između ostalog, rekao: “Otišao je u carstvo tišine, a njegovo je bilo carstvo muzike. Svojom izuzetnom, redžinskom muzikom, kompozitor je zadužio sve muzičke umjetnike da mu podignu ovaj spomenik od sveg srca… Kao i svaki veliki umjetnik, i Redžo je ostavio za sobom nezavršeno djelo, ali i cijelo umjetničko blago raznovrsnih ostvarenja kapitalne vrijednosti…”

“Muzika je moja prva i posljednja ljubav. Ona za mene znači život, i više od toga – život za druge” – govorio je Redžo Mulić, potvrđujući to i svojim djelom i ličnošću. Njegova biografija, preuzeta iz enciklopedija i leksikona, svedena na najosnovnije podatke, izgleda ovako:

Rođen u Gusinju, 18. III 1923, umro u Prištini, 11. II 1982. Najznačajniji, najpoznatiji i najplodniji kosovski muzičar. Srednju školu učio u Skoplju, Muzičku akademiju u Beogradu. Bio profesor srednje muzičke škole u Prizrenu, glavni urednik muzičkog programa u Televiziji Priština i kompozitor Radio Prištine. Svestrano obrazovan i izuzetno nadaren, komponovao je sve – od vokalne, kamerne, scenske, filmske, simfonijske do dječje muzike. Dobitnik brojnih priznanja u zemlji i inostranstvu. Istaknut kao melograf i pedagog koji je stvorio značajne kadrove. Kompozicije mu se izvode širom Evrope, posebno u Austriji, Njemačkoj i Francuskoj… Najvažnija djela: Dvije simfonije, “Fantazija”, “Pastorala i igra”, “Prizrenski akvareli”, “Legenda za violinu i klavir”, “Elegija za violončelo, violinu i klavir”; muzika za filmove “Kapetan Leši”, “Vjetar i hrast”, “Vuk s Prokletija”, “Obračun”, kao i veliki broj dokumentarnih filmova; muzika za pozorišne predstave “Besa”, “Erheveja”, “Irkutska priča”, “Pelinovo” i druge; vokalna – “Kosovo”, “Mala popularna svita”, “Jesen II”, “Vjeshta” (“Jesen I”) – prva nagrada na svjetskom festivalu u Langolenu, u Engleskoj; kantate “Jugoslavija”, “Poema za njih”, “Baresha” (“Čobanica”) – muzika za balet “Legenda o pobedi” i “Mita”, veliki broj horskih kompozicija. Obradio preko 150 albanskih i drugih narodnih pjesama…

  • nastaviće se

Povezane vijesti