Aktuelno Društvo Regija Srbija

Uskrs je pobjede života nad smrću, dobra nad zlom

Pravoslavni hrišćani u regionu i širom svijeta, odlaskom u crkvu, molitvama i tradicionalnim običajima, danas obilježavaju najradosniji, najveći i najvažniji kršćanski blagdan Vaskrs ili Uskrs. Njime hrišćani ili kršćani slave jednu od centralnih dogmi vjere, Isusovo uskrsnuće.

Pripreme i obilježavanje Uskrsa počinju još u četvrtak uvečer večernjom liturgijom (molitvom). Prema kršćanskom vjerovanju Isus Krist je osuđen u četvrtak, razapet na krstu u petak, a u nedjelju je uskrsnuo. Simbol Uskrsa je jaje, koje predstavlja rađanje.

Srpska pravoslavna crkva (SPC) proslavlja najveći hrišćanski praznik – Vaskrs, kojim se slavi vaskrsenje Isusa Hrista iz mrtvih i koji predstavlja suštinu hrišćanske vjere. Vaskrs je praznik pobjede života nad smrću, dobra nad zlom.

Proslavu Vaskrsa, kojoj je prethodila priprema višenedjeljnim postom, pravoslavni vjernici najprije počinju u hramovima, okupljeni u zajednici na Svetoj liturgiji, čiji vrhunac predstavlja pričešćivanje – sjedinjenje sa Bogom. Šareno jaje predstavlja simbol Vaskrsa

Potom se proslava nastavlja u krugu porodice, gdje posebnu radost, naročito djeci, predstavlja tucanje šarenim vaskršnjim jajima.

Šareno jaje predstavlja samu simboliku Vaskrsa. Jaje je simbol rađanja života, pile prokljuje ljusku i izlazi, kao što je Hrist ustao iz groba i uznio se na nebo.

Pravoslavni vjernici okupe se oko vaskršnje trpeze i izgovore molitve.

Vaskrs se slavi tri dana, tokom kojih se pravoslavci pozdravljaju sa “Hristos vaskrse”, uz otpozdrav “Vaistinu vaskrse”.

Vaskrsenje Isusa Hrista, najstariji je hrišćanski praznik i praznuje se još od prvih vremena hrišćanstva. Glavni je pokretni praznik i na osnovu njegovog datuma određuje se kada će pasti drugi pokretni vjerski praznici.

Hrišćani vjeruju da je isus razapet na brdu Golgota (što znači kosturnica), na mjestu gdje je sahranjen prvi čovjek – Adam. Dok su ga razapinjali, Hrist je zamolio Boga da oprosti njegovim mučiteljima.

Sveta jevanđelja (svete knjige) navode da je u rano nedjeljno jutro Hristov grob obasjala jaka svjetlost, od čije su jačine popadali stražari koji su čuvali grob, ogromna kamena ploča – koja je bila stavljena na ulaz u grob – pokrenula se i Sin Božiji je vaskrsao.

Na Prvom vaseljenskom saboru, održanom u Nikeji 325. godine nove ere, Crkva je ustanovila da se Vaskrs praznuje u prvu nedjelju koja dolazi iza punog Mjeseca, a koji se pojavljuje poslije prve ravnodnevice, s tim da to ne može biti prije 4. aprila, niti poslije 8. maja.

Danas ovakav kanonizirani princip određivanja datuma Vaskrsa primjenjuju pravoslavne crkve. Radi značaja ovog praznika, svaka nedjelja u toku godine je mali Vaskrs.

– Poslanica patrijarha Irineja

Patriajrh Srpske pravoslavne crkve (SPC) Irinej je, poručujući da je Uskrs činilac mira i pomirenja, ljubavi i solidarnosti, u svecijelom čovječanstvu, istakao da pravoslavni vjernici srcâ ispunjenih velikom radošću i svjetlošću, danas slave “Praznik nad praznicima, svepraznik pobjede vejre i života nad smrću, praznik Vaskrsenja Hristovog, ali i vaskrsenja ljudske prirode, vaskrsenja svakog čoveka”.

“Propadljivost i smrt, kroz grijeh usađeni u ljudsku prirodu, svojom grubom i nepobitnom izvesnošću potvrđuju kraj istorijskog puta i života svakog ljudskog bića. Biološki ciklus koji počinje od majčine utrobe završava se u utrobi zemlje, a prolaznost i smrt se pokazuju jedinom neizbježnom stvarnošću. Mi, međutim, od prvog čovjeka do danas, svakom svojom riječju, mišlju i djelom pokazujemo da se sa smrću ne slažemo, da je smrt anomalija, da smo gladni i žedni neprolaznog života, jednom rijječju, da smo stvoreni i naznačeni za punoću života i večnosti. Stoga smrt vidimo kao besmisao, kao svog najvećeg i u suštini jedinog, poslednjeg neprijatelja!, naveo je patrijarh Irinej dodajuć da su svi napori čovječanstva usmjereni na pokušaj iznalaženja lijeka protiv smrti i propadljivosti.

On je u uskršnjoj poslanici podsjetio da sve religije svijeta, svi uzvišeni napori ljudskog duha – filosofija, nauka i umjetnost – u krajnjem slučaju imaju samo jedan cilj: pobjediti smrt! S tim ciljem, čovječanstvo je kroz vijekove stvorilo neviđena čuda tehnike i materijalne kulture uopće.

“Do neslućenih razmjera razvilo je naučno znanje, ispoljilo nemjerljiv zamah socijalnog stvaralaštva, filosofsku misao dovelo do izvanredne finoće i jasnoće i stvorilo veliku umetnost, ali cilj je ostao nedostižan! Razlog je jednostavan – prolazno i stvoreno ne može samo iz sebe postati neprolazno i vječno”, ukazuje velikodsotojnik Srpske pravoslavne crkve (SPC).

Tajna Vaskrsenja Hristovog, kako podvlači, nam otkriva da Bog ni u kom slučaju nije apstraktan pojam ili nekakva hipotetička i nedostupna «viša sila», koja nas sistemom moralnih normi porobljava i ograničava.

“On je, naprotiv, savršena Ličnost Koja je došla u svijet ne samo da poboljša uslove ovdašnjeg života, ili da nam ponudi neki, makar i najsavršeniji, ekonomski i politički sistem, ili da nas nauči metodu kojim se postiže izvesna psihofizička ravnoteža. On je došao da pobjedi smrt kao ‘poslednjeg neprijatelja’Ç (I Kor. 15, 26) i da donese život vječni čitavom ljudskom rodu. Nije slučajno to da niko od jevanđelista nije pokušao da opiše sâm Događaj Vaskrsenja, tojest da predstavi šta se dogodilo u ključnom trenutku ustajanja iz sna smrti”, ističe se u poslanici.

Patrijarh Irinej naglašava da su pravoslavni hrišćani, pozvani da svojim primjerom svjedoče, bližnjima i daljnjima, pobjedu života nad smrću i smisla nad besmislom. Crkva ne sme da živi samo za sebe kao zatvorena religijska zajednica, zaokupljena samo pitanjima lične pobožnosti. Dužna je da radošću i iskustvom Vaskrsenja bude .

“Zapitajmo se: kakva je naša vjera? Da li mi zaista verujemo da je Hristos vaskrsao iz mrtvih? Da li taj Događaj ima presudne spasonosne posljedice za nas i za naš život? U odgovoru na to jejdnostavno pitanje liježe i odgovori na sve naše nevolje, strahove i nesigurnosti, na sva naša iskušenja, egzistencijalne nedoumice, psihološke konflikte, moralne, društvene, nacionalne i sve druge izazove, ličnog i globalnog karaktera”, navodi srpski patrijarh i podsjeća da se ove godine obilježava osam vekova njene autokefalnosti Srpske pravoslavne crkve.

“Izražavajući jednim ustima i jednim srcem ove istine, svi mi, pravoslavni hrišćani širom vaseljene, danas kličemo: ‘Danas je dan Vaskrsenja i prosvetlimo se slavljem, i jedni druge zagrlimo, i recimo: Braćo! i onima koji nas mrze! Oprostimo sve Vaskrsenjem i zapevajmo: Hristos vaskrse iz mrtvih, smrću smrt porazivši i onima koji su u grobovima život darovavši.Hristos vaskrse!Vaistinu vaskrse!”, stoji u poslanici koju su potpisali svi mitrpoliti, episkopi i vikari Srpske pravoslavne crkve (SPC).

Izvor: BHRT, spc.rs

Povezane vijesti