EFJ: Zbog lažnog predstavljanja žrtava na fotografijama, tokom egzekucija muslimana u Bosni, oduzeti World Press Photo nagradu Bojanu Stojanoviću

Generalna skupština Evropske federacije novinara (EFJ), koja se održava u Ankari 18. i 19. juna 2026. godine, usvojila je hitnu rezoluciju kojom se od organizacije World Press Photo traži oduzimanje nagrade dodeljene 1993. godine fotografu Bojanu Stojanoviću. Rezoluciju je podnijelo Nezavisno udruženje novinara Srbije (NUNS).

Sporna nagrada odnosi se na fotografiju koja prikazuje egzekuciju muslimanskog civila Huseina Krše tokom rata u Bosni. Originalni potpis fotografije lažno je predstavljao Kršu kao snajperistu, što je kasnije ispravljeno, ali nagrada nikada nije povučena.

U obrazloženju rezolucije posebno je naglašen istraživački tekst „Ubijanje za fotografiju“ novinarke Barbare Matejčić, kao i svjedočenja pred Međunarodnim krivičnim tribunalom za bivšu Jugoslaviju, koja ukazuju da su policijski službenici namjerno organizovali prisustvo fotografa kako bi snimili ubistva Huseina Krše i Hajrudina Muzurovića u propagandne svrhe.

NUNS i Udruženje BH novinari su 28. aprila 2026. godine formalno zatražili od World Press Photo da oduzme nagradu, ali je organizacija 3. juna odbila zahtjev, navodeći da „nisu izneseni provjerljivi dokazi“. EFJ sada poziva da se nagrada oduzme, porodici Huseina Krše uputi formalno priznanje, te da se u arhivama i budućim objavama uz fotografiju navede odgovarajući kontekst.

Bojan Stojanović je tada bio 22-godišnji fotograf iz Beograda, koji je radio za dnevni list Večernje novosti. Bojan i njegov prijatelj i kolega iz Večernjih novosti Srđan Petrović su početkom tog maja 1992. po zadatku za Reuters išli u Sarajevo, ali su u Beograd poslali fotografije egzekucije iz Brčkog. Obojica su povremeno surađivali s Reutersom. Stojanović je kasnije pobjegao za Holandiju. Prethodno je sa Petrovićem, Petrom Vujanićem, koji je također tada bio, a i danas, je fotograf, kao i sa Dejanom Veličkovićem, osuđivan jer su opljačkali stariju gospođu u Beogradu.

EFJ je izrazio punu podršku javnoj peticiji koju će pokrenuti novinarske organizacije iz regiona, članice mreže SafeJournalists, i pozvao međunarodnu novinarsku zajednicu da se pridruži ovom zahtjevu.

„Ovaj slučaj postavlja suštinska pitanja o etičkoj odgovornosti u fotonovinarstvu i dostojanstvu žrtava ratnih zločina. Porodica Huseina Krše čeka više od trideset godina. Usvajanjem ove rezolucije EFJ šalje jasnu poruku: novinarska profesija ne smije šutjeti kada su istina, odgovornost i dostojanstvo žrtava dovedeni u pitanje,“ poručeno je na skupštini.

M.H.