Aktuelno Globus Politika Regija

Šefovi država i vlada zemalja jugoistočne Evrope usvojili su deklaraciju na Samitu Procesa saradnje u jugoistočnoj Evropi (SEECP) u Solunu kojom je, između ostalog, podržano regionalno tržište u okviru Berlinskog procesa, a ne “Otvoreni Balkan”.

Aktuelno Politika Srbija

U Republici Srbiji će se 3. aprila 2022. godine održati redovni predsjednički, vanredni parlamentarni i redovni lokalni izbori za glavni grad Beograd i još 12 lokalnih samouprava.

Na parlamentarnim izborima, prema proporcionalnom sistemu, za Narodnu Skupštinu Republike Srbije, bira se 250 narodnih poslanika. Pravo glasa ima 6.501.689 registrovanih birača na 8.255 biračkih mjesta.

Republika Srbija, prema važećem izbornom Zakonu, predstavlja jednu izbornu jedinicu. Poslanički mandati raspodjeljuju se proporcionalno prema broju osvojenih glasova. Političke stranke nacionalnih manjina u raspodjeli mandata, koje ukoliko ne pređu izborni cenzus od 3%, za njih važi „prirodni prag“, koji se dobije kada se broj važećih glasova podijeli sa 250 poslanika za svako poslaničko mjesto, što u zavisnosti od izlaznosti na izbore, predstavlja između 12.000 i 16.000 glasova.

 

Na parlamentarnim izborima učestvuje 19 izbornih lista: ● Aleksandar Vučić – Zajedno možemo sve  ●  Ivica Dačić – Premijer Srbije  ●  Savez vojvođanskih Mađara – Ištvan Pastor ● Dr Vojislav Šešelj – Srpska radikalna stranka ● Marinika Tepić – Ujedinjeni za pobedu Srbije (Stranka slobode i pravde, Narodna stranka, Demokratska stranka DUVM – VMDK, Stranka Makedonaca Srbije, Pokret slobodnih građana, Udruženi sindikati Srbije „Sloga”, Pokret za preokret, Pokret Slobodna Srbija, Vlaška stranka) ● Dr Miloš Jovanović – Nada za Srbiju – Srpska koalicija Nada – Nacionalno demokratska alternativa – Demokratska stranka Srbije (DSS) – Za Kraljevinu Srbiju (Monarhisti) – Vojislav Mihailović● Milica Đurđević Stamenkovski – Srpska stranka zavetnici ● Muftijin amanet Stranka pravde i pomirenja – Usame Zukorlić ● Moramo – Akcija – Ekološki ustanak – Ćuta – Ne davimo Beograd – Nebojša Zelenović ● Suverenisti – Saša Radulović (DJB) – Milan Stamatović (ZS) – Dr Jovana Stojković (ŽZS) ● Boško Obradović – Srpski pokret Dveri – POKS – Miloš Parandilović – Patriotski blok za obnovu Kraljevine Srbije ● Zajedno za Vojvodinu – Vojvođani (Demokratski savez Hrvata u Vojvodini, Zajedno za Vojvodinu) ● SDA Sandžaka – Dr Sulejman Ugljanin ● Boris Tadić – Ajmo ljudi – Socijaldemokratska stranka – Nova stranka – 1 od 5 miliona – Tolerancija Srbije – Ujedinjeni pokret zelenih Srbije – Bošnjačka građanska stranka – Stranka Crnogoraca ● Alternativa za promene – Albanska demokratska alternativa ● Koalicija Albanaca Doline ● Otete bebe  Ana Pejić ● Romska partija – Srđan Šajn ● Ruski manjinski savez – Milena Pavlović, Pavle Bihali Gavrin (Srpsko ruski pokret Srpsko ruska partija Vukovi, Pokret Grka Srbiza).

Analitičari smatraju, da je pored vodeće Srpske napredne stranke (SNS) Srbiji potrebna snažna opozicija kao korektiv vlasti. Srpska opozicija većinu napora uložila je u pitanje zastupljenosti u medijima pri tome stvarajući utisak da se izbori dobivaju preko medija što ne odgovara stvarnosti i izbornim iskustvima u brojnim državama. Glasači opozicije nezadovoljni su bojkotom prošlih parlamentarnih izbora od strane opozicije, jer su bili uskraćeni za svoju zastupljenost u parlamentu i ostvarivanju svojih interesa. Zamjerke opoziciji odnose se, da nije  pripremila jasan i sadržajan politički program i ponudila nove kvalitetne kandidate, nego je ponudila kandidate, koji imaju hipoteku dosadašnjeg političkog djelovanja i kandidate koji su promijenili po nekoliko političkih stranaka što dovodi u pitanje njihov kredibilitet i povjerenje. Opozicija je svu kampanju usmjerila prema Aleksandru Vučiću (SNS) umjesto da ponudi kvalitetnije kandidate i političke programe. Opozicija ima šansu da ostvari zapažen rezultat u Beogradu. Demokratska stranka (DS) nije uspjela postati centar opozicionog okupljanja u Srbiji. Tome su doprinijela i unutrašnja previranja unutar Demokratske stranke, koja su je dodatno marginalizirala.

Izbori za grad Beograd posebno su važni, jer je Beograd jedan od evropskih glavnih gradova koji se najbrže razvija i postaje sve atraktivniji za život brojnim strancima.

Predsjednički izbori – Vučić sam protiv svih, Ponoš velika nepoznanica

Na predsjedničkim izborima učestvuje osam kandidata: ● Miša Vacić, kandidat grupe građana „Srpski patriota – Miša Vacić” ● Biljana Stojković, ispred koalicije „Moramo” ● Branka Stamenković, ispred liste „Suverenisti”●Zdravko Ponoš, kandidat koalicije „Ujedinjeni za pobedu Srbije” ● Milica Đurđević Stamenkovski, kandidat pokreta Zavetnici ● Aleksandar Vučić, kandidat SNS-a, SPS-a i Saveza vojvođanskih Mađara ● Miloš Jovanović, kandidat koalicije NADA ● Boško Obradović kandidat koalicije Dveri i POKS-a.Predsjednički izbori su posebno interesantni, jer se kandidati suočavaju pojedinačno. Dosadašnji predsjednik Srbije Aleksandar Vučić (SNS) ima sedam opozicionih izazivača.

Analitičari smatraju, da se Republika Srbija nalazi pod izuzetno snažnim međunarodnim pritiscima, a posebno njen predsjednik. Opozicioni kandidat Zdravko Ponoš je velika nepoznanica i pitanje je kako bi se u ovakvo složenom vremenu i situaciji snašao i reagovao. Položaj Srbije nije bio nikada teži. U postojećoj situaciji Srbiji je potreban šef države, koji će nastaviti kontinuitet sigurnosti i sačuvati postojeći mir i stabilnost te nastaviti reberendirati i repozicionirati Srbiju u regionalnim i međunarodnim odnosima, kao što to do sada uspješno radi aktuelni predsjednik Srbije Aleksandar Vučić, kojeg ključni međunarodni faktori smatraju glavnim branikom mira i stabilnosti na Balkanu. U postojećoj situaciji od mira i stabilnosti u Srbiji zavisi mir i stabilnost u regionu. Zbog toga su ključni međunarodni akteri zainteresirani, da se u postojećoj konstelaciji odnosa sačuva vojna neutralnost Srbije. Vanjska politika Srbije koja je bila zasnovana na četiri stuba EU, SAD, Rusija, Kina plus Pokret Nesvrstanih pokazala se u vremenu krize optimalnom, jer šta bi se desilo, da je Srbija bila oslonjena na samo jedan stub bez obzira koji to bio.

EU mora precizirati politiku proširenja

EU mora precizirati svoju politiku proširenja na Zapadni Balkan sa vremenskim odrednicama i odustati od upotrebe opštih floskula o evropskoj perspektivi i da Zapadni Balkan pripada Evropi, koje državama Zapadnog Balkana i njihovim građanima ništa ne znače, niti smanjuju već povećavaju postojeću neizvjesnost.

Analitičari smatraju, da EU zahvaljujući utjecaju ukrajinske krize može ispraviti svoju grešku ubrzanim prijemom u svoje punopravno članstvo preostalih zemalja Zapadnog Balkana (SrbijaBosna i HercegovinaKosovoSjeverna MakedonijaAlbanija i Crna Gora), jer će region po svemu sudeći potpasti pod snažan utjecaj Rusije, Kine i Turske što može dovesti do velikih geopolitičkih promjena. Integracija Zapadnog Balkana u EU važnija je nego ikada. Analitičari podsjećaju, da je u nedavnoj prošlosti EU primila u svoje punopravno članstvo Bugarsku i Rumuniju, iako i sada u pojedinim sektorima države Zapadnog Balkana bolje funkcioniraju i bilježe zapaženije rezultate od Bugarske i Rumunije. EU je 2004.godine primila čak samo polovinu države, Kipar, u svoje punopravno članstvo, tako da EU nema opravdanog izgovora za odlaganje kada je u pitanju ubrzan prijem zemalja Zapadnog Balkana u članstvo EU. Srbija se još uvijek suočava u zvaničnom Briselu sa davno uspostavljenom matricom prema Srbiji, koja je uspostavljena još za vrijeme režima Slobodana Miloševića.

Regionalna inicijativa „Otvoreni Balkan” je regionalna inicijativa za Balkan za 21.vijek, koja doprinosi homogenizaciji evropskog prostora i osigurava realizaciju u praksi evropskih sloboda, kretanja ljudi, roba, kapitala i usluga. Time bi se obesmislili balkanski nacionalizmi i osnažila EU, koja je zasada nemoćna pred pritiscima Rusije, Kine i Turske i koja se odlučno ne suprotstavlja populistima, koji kolaboriraju sa snagama čiji je jedini cilj razaranje evropskog jedinstva. Jedan dio faktora u Evropi i svijetu se protive ovoj inicijativi, jer njihovim interesima odgovara da Balkan ostane trajno nestabilno područje gdje nikada neće doći do susjedskog pomirenja i saradnje, istinske evropeizacije, dugoročnog ekonomskog napretka, stabilnosti, mira, perspektive za mlade i obrazovane ljude sa krajnjim ciljem ulaskom svih zemalja Zapadnog Balkana u EU. To bi dovelo do prosperiteta svih zemalja regiona poslije skoro 30 godina sporova, napetosti, konflikata i zastoja.

Iskustva Višegradske grupe država sa jednim zajedničkim glasom u procesu pristupanja članstvu u EU su važna za „Otvoreni Balkan“, jer nastupati pojedinačno je usamljeni glas, koji se ne dovoljno čuje u integraciji od 450 miliona stanovnika odnosno EU. Postojeću krizu ne treba gledati samo kao opasnost i prijetnju, nego i kao razvojnu šansu i za unapređenje međusobnih odnosa i repozicioniranje u međunarodnim odnosima na najbolji mogući način.

Održavanje izbora na Kosovu izmješteno u opštine izvan Kosova

Na Kosovu, kojeg Republika Srbija prema važećem ustavu još uvijek smatra svojom Autonomnom pokrajinom parlamentarni izbori trebali su biti održani uz pomoć međunarodne zajednice (OSCE) kao i do sada u sredinama u kojima živi srpska zajednica. Ne treba zaboraviti da su kosovski Srbi postali dio kosovskih institucija uz uslov da im se na Kosovu omogući glasanje na svim izborima u Srbiji. Sprečavanje učešće kosovskih Srba na izborima u Srbiji u srpskim sredinama na Kosovu može dovesti do povlačenja političkih predstavnika Srba iz kosovskih institucija ili dovesti do neučešća Srba na narednim kosovskim izborima što može trajno narušiti mir i stabilnost i dovesti do nefunkcionalnosti kosovskih institucija.

Centar Novog Pazara u predizbornoj atmosferi, mart 2022. godine

Analitičari smatraju, da su zemlje Kvinte (FrancuskaNjemačkaItalijaVelika Britanija i SAD) mogle mnogo više učiniti, da se izbori održe u srpskim sredinama na Kosovu, jer se nije smjelo dozvoliti ugrožavanje postojećeg dijaloga o normalizaciji odnosa između zvaničnog Beograda i Prištine uslovljavanjem održavanja izbora na Kosovu međunarodnim priznanjem Kosova od strane Srbije. Odlukom kosovskih vlasti o zabrani održavanja izbora u srpskim sredinama na Kosovu narušava se dijalog o normalizaciji ali i mir i stabilnost. Zbog toga će se izbori za građane Kosovo održati izvan teritorije Kosova u opštinama Raška, Tutin, Kuršumlija i Bujanovac.

Beograd – moguće mjesto pregovora Rusije i Ukrajine

U oktobru 2021.godine u Beogradu je uspješno održan Samit Nesvrstanih kao najveći multilaleralni događaj u Evropi u 2021.godini i jedan najvećih u svijetu. Taj događaj, na kojem su se okupili predstavnici više od 120 država, doprinio je snažnijem pozicioniranje Srbije u međunarodnim odnosima posebno sa grupacijom država članica Nesvrstanih, koja je posebno važna u UN-u u okviru Generalne skupštine UN-a u New Yorku.Analitičari smatraju, da je ideja da Beograd bude mjesto budućih pregovora između Rusije i Ukrajine priznanje dosadašnjoj vanjskoj politici Srbije i ugledu u međunarodnoj zajednici, koji bilježi trend snaženja i većeg utjecaja u svijetu posebno poslije održanog samita Nesvrstanih u Beogradu i s obzirom na njen status vojne neutralnosti, koji predstavlja novu dimenziju položaja Srbije u međunarodnoj zajednici.

Mir, stabilnost i ekonomski prosperitet nemaju alternativu

Izbori u Srbiji predstavljaju važan moment za budućnost Srbije i očuvanje mira i stabilnosti u regionu.Srbija je ključna država regiona za održavanje stabilnosti i mira i zbog toga je potrebno spriječiti mogućnost izbijanja nasilja u završnici izborne kampanje, izazivanjem nemira na sam dan izbora kako bi se izbori proglasili nelegitimnim i nelegalnim te tako nevažećim. Potrebno je osigurati zakonitost i regularnost izbornog procesa. Već se naziru namjere, da će budući izborni gubitnici osporiti rezultate izbora. Zbog toga je važno, da politički subjekti pokažu visok stepen političke kulture i odreknu se nasilju kao političkom sredstvu.

Analitičaru smatraju, da u Srbiji još uvijek postoji jedan manji dio, kojem odgovara da sa dijelom stranog faktora destabiliziraju Srbiju, kako bi se Srbija i Zapadni Balkan vratili 30 godina unazad umjesto, da Srbija zadrži poziciju regionalnog lidera ali i motora evropskih integracija. Srbija prednjači u regionu sa nivoom stranih investicija, relativno niskim javnim dugom, niskom nezaposlenošću, ubrzanim rastom plata i visokom godišnjom stopom ekonomskog rasta sa potencijalom da se u narednom periodu dodatno poveća.

Izvor: IFIMES

Međunarodni institut za bliskoistočne i balkanske studije (IFIMES)[1] iz Ljubljane, Slovenija, redovno analizira događanja na Bliskom istoku, Balkanu i po svijetu. IFIMES analizira aktuelnu situaciju u Srbiji povodom završnice kampanje za predsjedničke, parlamentarne i lokalne izbore za grad Beograd i još 12 lokalnih samouprava 3.aprila 2022.godine. Iz analize „Srbija 2022: Izbori u znaku pritisaka, ukrajinske krize i Kosova“ objavljujemo najvažnije i najzanimljivije dijelove.

Ljubljana/Washington/Bruxelles/Beograd, 29.mart 2022

Aktuelno Društvo Globus Regija Turska

Nakon što je turski medij “NotHaber“ objavio video sa titlovima i naracijom na bosanskom jeziku o razmjerama zločina i podmuklim izdajničkim strukturama terorističke organizacije FETO, video su prenijeli i brojni bosanskohercegovački mediji, dok veliki interes vlada i na društvenim mrežama, prenosi Anadolu Agency (AA).

Objavljen video: Teroristička organizacija FETO prijetnja svakom društvu u kojem je prisutna

Objavljeni video sadrži kadrove snimljene u noći 15. jula 2016. godine, kada su teroristi FETO-a infiltrirani u tursku vojsku pokušali s vlasti svrgnuti demokratski izabranu vlast u zemlji, pritom otvarajući vatru na građane koji su izašli na ulice širom Turkiye, kako bi stali u odbranu demokratskog poretka i institucija svoje države.


Video donosi pregled najbitnijih činjenica u vezi s terorističkom organizacijom FETO i njenim djelovanjem, ne samo u Turkiye nego i u zemljama regiona, prvenstveno u Bosni i Hercegovini, Srbiji, na Kosovu, Albaniji i Sjevernoj Makedoniji.

Video sadrži i dio izjave predsjedavajućeg Predsjedništva Bosne i Hercegovine Šefika Džaferovića, koji je u razgovoru za Anadolu Agency (AA) nedavno rekao da je FETO teroristička organizacija jer kako drugačije kvalificirati nekoga ko pokušava da ubije demokratski izabranog predsjednika ili ko baca bombe na demokratski izabran Parlament.

“FETO je teroristička organizacija po mom dubokom uvjerenju jer kako drugačije kvalificirati nekoga ko pokušava da ubije demokratski izabranog predsjednika ili ko baca bombe na demokratski izabran Parlament. To je teroristička organizacija i to su teroristi, i treba da povuku sve one konzekvence koje teroristi povlače”, izjavio je Džaferović.

Predsjednik Stranke demokratske akcije (SDA) Bakir Izetbegović izjavio je nedavno u razgovoru za AA da je teroristička organizacija FETO zloćudna organizacija, koja većinu onoga što radi, radi netransparentno.

Prilikom posjete uredu Anadolu Agency u Sarajevu, premijer Federacije Bosne i Hercegovine Fadil Novalić poručio je da terorističku organizaciju FETO smatra prijetnjom državi.

– Teroristička organizacija FETO –

Teroristička organizacija Fetullahci (FETO) odgovorna je za krvavi pokušaj puča u Turkiye u noći 15. jula 2016. godine.

Riječ je o terorističkoj organizaciji koju predvodi Fetullah Gulen, nastanjen u Sjedinjenim Američkim Državama, a čije izručenje je Republika Turkiye zvanično zatražila od SAD-a.

Članovi te terorističke organizacije godinama su, namještanjem ispita, napredovali u službi, infiltrirajući se tako u institucije države. Potom su, najprije u decembru 2013. godine, pristalice FETO-a u pravosuđu Turkiye montiranim procesom o navodnoj korupciji pokušale procesuirati brojne visokopozicionirane zvaničnike.

Nekoliko godina kasnije uslijedio je i krvavi pokušaj državnog udara terorista FETO-a, odnosno pokušaj puča kojeg su izveli oficiri koje je FETO infiltrirao u tursku vojsku.

Istraga u vezi s terorističkom organizacijom FETO pokazala je da se radi o globalnoj mreži koja ne predstavlja opasnost samo Republici Turkiye, nego i svakoj drugoj zemlji u kojoj je aktivna. Na to su u više navrata i ukazivali turski zvaničnici. Tokom pokušaja puča u Turkiye ubijena je 251, a ranjene su 2.734 osobe.

Aktuelno Društvo Kolumna Politika Regija

Međunarodni institut za bliskoistočne i balkanske studije (IFIMES)[1] iz Ljubljane, Slovenija, redovno analizira događanja na Bliskom istoku i Balkanu. IFIMES je pripremio analizu aktualne političke situacije na Zapadnom Balkanu povodom nedavno održanog samita u Tirani čelnika regionalne inicijative „Otvoreni Balkan”. Iz opširne analize „Otvoreni Balkan 2021: Jedan glas i šansa za sve” izdvajamo najvažnije i najzanimljivije dijelove.

Tokom slovenskog predsjedavanja Evropskoj uniji (EU) početkom oktobra 2021.godine održan je neuspjeli Samit EU i država Zapadnog Balkana na Brdu kod Kranja, koji spada u okvir strateške saradnje EU sa Zapadnim Balkanom. Samit je potvrdio riječi predsjednika Srbije Aleksandra Vučića (SNS), koje je izrekao početkom pandemije Covid-19 kada je rekao, da je EU „bajka na papiru” i poručio da „ne postoji velika međunarodna, niti evropska solidarnost”.

Nezainteresiranost EU za proširenjem potakla je čelnike zemalja Zapadnog Balkana da razmišljaju o budućnosti i potraže optimalna rješenja za kompleksnu situaciju. Shvativši situaciju u kojoj se nalaze njihove zemlje u pogledu proširenja EU na Zapadni Balkan trojica čelnika, predsjednik Srbije Aleksandar Vučić, premijer Sjeverne Makedonije Zoran Zaev (SDSM) i premijer Albanije Edi Rama (PS) odlučili su se, da u oktobru 2019.godine „preuzmu sudbinu u svoje ruke” i pokrenuli su izvornu vizionarsku ideju uspostave „mini Schengena”, koji je krajem jula 2021.godine prerastao u regionalnu inicijativu „Otvoreni Balkan” i koji ne predstavlja zamjenu za članstvo u EU nego put ka ubrzanom članstvu i iskorištavanju postojećih nedovoljno neiskorištenih potencijala, koji će omogućiti ekonomski prosperitet.

Čelnici inicijative za regionalnu saradnju „Otvoreni Balkan” sastali su se 21. decembra 2021, u Tirani/Elbasanu, gdje su potpisali nekoliko sporazuma, koji će olakšati promet ljudi, robe, kapitala i usluga između tri zemlje i olakšati poslovanje privrednicima. Potpisali su Sporazum o radnim dozvolama, koji omogućava radnicima iz Albanije, Sjeverne Makedonije i Srbije da lakše dobiju neophodne radne dokumente. Sporazum o integriranim sistemima elektronskih usluga treba da omogući građanima tri zemlje da podnose prijave u drugim zemljama na bilo kom mjestu. Potpisana su i četiri sporazuma iz oblasti veterinarstva i fitosanitarne inspekcije, koji će olakšati promet živih životinja te proizvoda biljnog i životinjskog porijekla.

-Dobrosusjedski i bilateralni odnosi ključni za ekonomski prosperitet

Ekonomski prosperitet je nezamisliv bez izgrađenih dobrosusjedskih odnosa i regionalne saradnje. Većina robne razmjene odvija se u regionu što je snažan podsticaj unapređenju bilateralnih i regionalnih odnosa. Nema liderstva i prosperiteta u nesigurnom i nepovjerljivom susjedstvu. S obzirom da je region u nedavnoj prošlosti bio suočen sa tragičnim oružanim sukobima važno je, da države osiguraju adekvatno suočavanje sa prošlošću i da eliminiraju retoriku mržnje koja stvara napetosti i odvraća regionalnu saradnju. Zbog toga je važno zaustaviti zloupotrebu univerzalne nadležnosti u pogledu progona ratnih zločinaca i omogućiti da se sudska procesuiranja prioritetno realiziraju u državama gdje je zločin počinjen i/ili uz dogovor država, bez tajnih ili jednostranih potjernica i hapšenja. Jednostrano ustupanje predmeta za ratne zločine od strane Srbije pravosuđu Bosne i Hercegovine nova je praksa i pozitivno doprinosi suočavanju sa istinom i izgradnji međusobnog povjerenja.

Analitičari smatraju, da je „Otvoreni Balkan” balkanska regionalna inicijativa za 21.stoljeće, jer će eliminirati granične kontrole i ostale barijera za lakše kretanje (ljudi, robe, kapitala i usluga) u regionu, omogućiti građanima da putuju samo uz ličnu kartu, kao i da se zaposle bilo gdje ukoliko imaju potvrdu o svojim kvalifikacijama, priznavanje diploma, kao i bolju saradnju u borbi protiv organiziranog kriminala i pomoć u slučaju prirodnih nepogoda. Suočavanje sa pandemijom Covid-19 je pokazalo šta znači međusobna saradnja kao i aktualna energetska kriza i međusobna solidarnost. Razmjena iskustva i pomoć u procesu pridruživanja EU između zemalja regiona je dragocjena.

– Inicijativa „Otvoreni Balkan” – jedan glas i šansa za sve

Zemlje Zapadnog Balkana moraju uspostaviti snažnu političku, ekonomsku, naučnu, kulturnu, sportsku i svaki drugi oblik saradnje i da zajednički nastupaju prema EU kao grupa zemalja sa jasno definiranim zahtjevima i interesima. Kada se radi o proširenju EU potrebno je precizirati kada će zaista doći do proširenja, jer EU ne može do unedogled odlagati proširenje. Pri tome je važno naglasiti da regionalna saradnja ne znači, da su zemlje regiona odustale od svoga evropskog puta i članstva u EU.

Predsjednik Srbije Aleksandar Vučić pozvao je sve članove tzv. Balkanske šestorke (Bosna i Hercegovina, Crna Gora, Kosovo, Sjeverna Makedonija, Albanija, Srbija), da pristupe „Otvorenom Balkanu”, uz sve razlike koje postoje po pitanju priznanja nezavisnosti Kosova.

U djelovanju inicijative „Otvoreni Balkan” kao iskustvo može poslužiti saradnja u okviru tzv. Višegradske grupe država (Mađarska, Poljska, Češka i Slovačka), koje vrlo često zajednički nastupaju u okviru EU sa jasno izraženim zahtjevima i stavovima. Čak štaviše, Višegradska grupa (V4) je formirana zbog toga, da bi te zemlje lakše i brže postale članice EU i NATO, što su i ostvarile. Zbog toga je važno, da zemlje regiona zajednički nastupaju prema EU i/ili drugim vanjskopolitičkim inicijativama sa jednim glasom, jer pojedinačno djelovanje je nedovoljno i ne garantira uspjeh.

– Kosovo najizoliraniji prostor u Evropi

Problemi sa regionalnom saradnjom i dalje su prisutni na Zapadnom Balkanu. Uspostavljanje „Otvorenog Balkana” odbio je premijer Kosova Albin Kurti (LVV) objašnjenjem, da Kosovo ima jasno zacrtan put, a to je članstvo u EU i NATO. Čak su kosovski zvaničnici uključujući i premijera Kosova Kurtija izjavljivali, da se radi o pokušaju uspostavljanja četvrte Jugoslavije i „velike Srbije”. Slične razloge za odbijanje imao je i crnogorski predsjednik Milo Đukanović (DPS) i jedan dio čelnika u Bosni i Hercegovini. Iznenađuje činjenica da sličnu poziciju zauzima i aktualna crnogorska vlada, koja još uvijek nije napravila jasan otklon od politike i stavova Mila Đukanovića. Jedan dio političkih čelnika u regionu smatra, da se čak radi o stvaranju „velike Albanije”.

Aktuelni predsjednik Albanije Ilir Meta (LSI) je izjavio da, „Velika Srbija nije uspjela, a velika Albanija nije moguća”.

Plasiranje informacija o tzv. velikodržavnim projektima, bez obzira da li oni velikosrpski, velikoalbanski, velikobugarski, velikomađarski ili velikohrvatski odvraća region od nužne saradnje na svim područjima i stvaranju prijeko potrebnog duha saradnje i zajedništva.

Analitičari smatraju, da je Kosovo najizoliraniji prostor Evropi, koji nema uspostavljen bezvezni režim sa državama članicama EU, čak nema uspostavljen bezvizni režim ni sa Bosnom i Hercegovinom što nanosi enormnu štetu Kosovo i njenim građanima. Čelnici Kosova moraju biti svjesni činjenice, da se u regionu mora uspostavljati saradnja i graditi zajedništvo, jer su na svjetskoj sceni takmaci regioni, a ne države. Upravo je EU regionalna integracija, a „Otvoreni Balkan” je ekonomski klaster u nastajanju. Više nije pitanje, da li će se preostale zemlje pridružiti „Otvorenom Balkanu” nego kada, jer će svako kašnjenje ogromno koštati njihove privrede i privrednike, koji kao poreski obveznici najviše uplaćuju u budžete svojih država. Neprihvatljivo je, da Kosovo proglašava dvomjesečno vanredno stanje zbog nedostatka električne energije umjesto da se u okviru „Otvorenog Balkana” solidarno obrati za pomoć.

– Nema prosperiteta bez zbližavanja i zajedništva

Nezamisliv je ikakav ekonomski prosperitet, ukoliko dobrosusjedski odnosi nisu izgrađeni i njegovani. Toga su potpuno svjesni čelnici Srbije, Sjeverne Makedonije i Albanije u pokušaju svog historijskog zbližavanja, saradnje i zajedništva kroz regionalnu inicijativu „Otvoreni Balkan”. Perspektiva regiona Zapadnog Balkana je u međusobnom razumijevanju, povezivanju i saradnji, a da bi se to ostvarilo potrebno je osigurati trajan mir i stabilnost. Kada svih šest zemalja Zapadnog Balkana zajednički nastupe sa jednim glasom prema EU, to će predstavljati novi kvalitet i snagu.

Neiskorištene su brojne međusobne mogućnosti sinergije i saradnje. Ekonomija obima je važan moment za regionalnu saradnju. „Otvoreni Balkan” je ekonomski klaster u nastajanju i predstavljat će konkurentsku prednost zemalja i regiona. „Otvoreni Balkan” je mirovni projekat i predstavlja izbor između prošlosti i/ili budućnosti. Predsjednik Srbije Aleksandar Vučić je na samitu u Tirani rekao: »Manje razmišljati o prošlosti, više o budućnosti”. U to je potrebno uvjeriti Kosovo, Bosnu i Hercegovinu i Crnu Goru.

Ljubljana/Bruxelles/Washington/Tirana, 30. decembar 2021.

Foto: Predsjedništvo Srbije / Dimitrije Goll

(C) 2021 IFIMES 

IFIMES – Međunarodni institut za bliskoistočne i balkanske studije sa sjedištem u Ljubljani, Slovenija, ima specijalni savjetodavni status pri Ekonomsko-socijalnom vijeću ECOSOC/UN, New York, od 2018.godine.

Aktuelno Društvo Regija

Njemački Bundestag odobrio je produžetak tzv. Pravila za Zapadni Balkan, prema kojem bi građani ovog regiona mogli da zbog posla i dalje dolaze u Nemačku.

Državljani Albanije, Bosne i Hercegovine, Crne Gore, Kosova, Sjeverne Makedonije i Srbije bi, nezavisno od formalnih kvalifikacija, mogli i dalje da do 2023. zbog posla dolaze u Njemačku.

Novina je da se uvodi godišnja kvota od 25.000 ljudi. Prema saopštenju nemačke Vlade, postoji velika potražnja za radnom snagom sa Zapadnog Balkana, posebno u građevinskoj industriji.

S tim mora da bude saglasna i Savezna agencija za rad. Ona proverava da li za postojeće otvoreno radno mjesto ima njemačkih radnika ili radnika iz drugih zemalja EU, i da li su uslovi rada isti kao i za građane Njemačke.

Prošle, 2019. godine, izdato je 27.259 viza u sklopu projekta „Pravila za Zapadni Balkan“, ali agencije za zapošljavanje dale su saglasnost za više od 62.000 zaposlenja. Ponekad se doduše na vizu predugo čekalo.

Poslanica Zelenih Filic Polat kritikuje novo uvedenu gornju granicu. „Iako je očigledno da postoji realna potreba, veštački uvedena gornja granica ne može se opravdati“.

Najveća potreba za radnom snagom je, kao i ranije, u građevinskoj industriji, logistici odnosno transportu, a velika je potreba i dalje – za negovateljima.

Izvor/foto:agencije