Dan nezavisnosti Bosne i Hercegovine – historijsko buđenje slobode

Piše: Božidar Proročić, književnik i publicista

Nijedna država ne nastaje lako. Nijedna kulturološka, identitetska i višestoljetna borba nije jednostavna. Puteva u Bosni bilo je mnogo, kao i historijskih lomova, iskušenja i stradanja. Upravo zato Dan nezavisnosti nosi duboko značenje – on predstavlja historijsko buđenje jednog naroda i potvrdu njegove odlučnosti da sam upravlja sopstvenom sudbinom.

U Bosni i Hercegovini se 1. marta obilježava Dan nezavisnosti. Tog dana 1992. godine održan je referendum na kojem je izlaznost iznosila gotovo 64 posto, a od toga je oko 99 posto građana koji su izašli na glasanje odlučilo da Bosna i Hercegovina bude suverena i nezavisna država. Bio je to čin političke hrabrosti, ali i istorijske odgovornosti prema budućim generacijama.

Put do slobode nije bio bez žrtava. Pale su mnoge nevine duše, a iz tog vremena izrasli su heroji koji su branili pravo Bosne i Hercegovine na postojanje. Na žrtveniku stradanja ostali su tragovi velikodržavnih i velikosrpskih nacionalističkih projekata koji su nastojali da unište identitet i razore državu. Ipak, Bosna je opstala. Zlatni ljiljani, simbol dostojanstva i kontinuiteta, vratili su se tamo gdje su vjekovima pripadali – kao znak otpora, ponosa i nepokolebljive volje za slobodom.

Nezavisnost je jedna od najdubljih i najtrajnijih težnji ljudskog društva. Kroz istoriju, narodi i pojedinci vodili su borbe kako bi ostvarili pravo na samostalno odlučivanje o sopstvenoj sudbini. Od antičkih republika do savremenih država, ideja slobode i autonomije oblikovala je političke sisteme, revolucije i društvene pokrete. U političkom smislu, nezavisnost je neraskidivo povezana sa pojmom suvereniteta – slobodna vlast može postojati samo tamo gdje narod ima sposobnost i pravo da sam upravlja sobom.

Antoni de Melo zapisao je da su uspavani ljudi i njihovo neznanje najveće zlo, jer uzrokuju ratove i nasilje, dok je buđenje zapravo smrt vjerovanja u nepravdu i tragediju. Dan nezavisnosti Bosne i Hercegovine upravo je simbol tog buđenja – svijesti da narod ima pravo da postoji, da odlučuje i da čuva svoje ime.

Nek vam je hairli Dan nezavisnosti, dragi prijatelji. Kao Crnogorac želim da vam kažem da duboko poštujem vašu borbu, vašu istrajnost i vašu vjeru u slobodu. Na prostorima Balkana dobro znamo koliko je skupa cijena nezavisnosti i koliko je teško sačuvati identitet kroz vjekove iskušenja. Zato razumijem snagu tog datuma i istorijskog izbora kojeg ste donijeli.

Kao prijatelj i stvaralac iz Crne Gore, koji zna šta znači braniti pravo na postojanje, od srca vam želim stabilnost, mir, napredak i ponos.

NEK VAM JE HAIRLI DAN NEZAVISNOSTI, DRAGI PRIJATELJI.