Hapšenje zbog ratnog zločina kod Zubina Potoka, policija Srbije od početka znala za ubistvo 23 oteta albanska civila

Policija Kosova, u koordinaciji sa Specijalnim tužilaštvom Republike Kosovo, nastavila je intenzivne istrage povodom hapšenja od 28. jula 2026. godine dvojice osumnjičenih, M. J. i M. B., zbog krivičnog djela „Ratni zločini protiv civilnog stanovništva“ sankcionisanog po članu 142. Krivičnog zakonika Socijalističe Federativne Republike Jugoslavije (SFRJ).

Tepavac je detaljno opisao događaj od 19. aprila 1999. godine: tokom rata boravio je u Velikoj Kaludri; video je grupu albanskih civila koju je zaustavila grupa Jovice Utvića iz Male Kaludre; Jovica im je uzeo novac i dragocjenosti, uz obećanje da će ih pustiti da krenu prema Ulcinju; potom im je naredio da se okrenu i, kada su to učinili, pucao je u njih i ubio ih; neko od prisutnih odmah je obavjestio policiju, koja je došla u selo i naredila: „Zakopajte te koje ste ubili.”

Po nalogu Osnovnog suda u Mitrovici, danas je izvršen pretres na lokaciji osumnjičenog M. J. u Zubinom Potoku. Tokom pretresa pronađeni su i zaplijenjeni materijalni dokazi koji potvrđuju da je M. J. bio mobiliziran i aktivan učesnik u ratnom razdoblju u bivšoj Vojsci Savezne Republike Jugoslavije.

Slučaj i dalje vode relevantne policijske ekipe, dok Policija Kosova naglašava da ostaje posvećena vođenju svih krivičnih predmeta, uključujući i one vezane za ratne zločine.

Dehumanizacija žrtava

Srbijanska policija je od dana ubistva znala za zločin i umjesto da ga istraži i uhapsi počinioce, naredila je da tijela budu zakopana. Ubijeni su tako svedeni na posmrtne ostatke koje treba skloniti, a zločin prikriti.

UNMIK i Policija Kosova su od februara 2003. godine raspolagali informacijama o zločinu i mjestu ukopa, ali nema podataka da su sproveli djelotvornu istragu i provjerili lokaciju.

“Takvo postupanje i višedecenijsko nepostupanje predstavljaju nastavak dehumanizacije žrtava: njima je uskraćeno pravo na identitet i dostojnu sahranu, a njihovim porodicama pravo na istinu, grob i mjesto sjećanja”, ukazala je Kandić.

Nataša Kandić podsjetila na prikrivanje zločina u Maloj Kaludri

Osnivačica Fonda za humanitarno pravo Nataša Kandić ponovo je otvorila pitanje masovne grobnice u selu Mala Kaludra, podsjećajući da su umjesto istrage i hapšenja počinilaca uslijedili pokušaji prikrivanja zločina.

Informacije o ubistvu 23 albanska civila i njihovom tajnom ukopu u dolini sela Mala Kaludra dostupne su javnosti i pravosudnim organima još od januara 2013. godine, kada je dnevni list Zëri objavio svjedočenje Srbina Ranka Tepavca. On je događaj iz 19. aprila 1999. godine opisao istražiteljima UNMIK-a i Kosovskoj policiji još 7. februara 2003. godine, objavio je Fond za humanitarno pravo (FHP).

Prema njegovom iskazu, mještani su odmah obavijestili policiju u Kosovskoj Mitrovici i Zubinom Potoku. Policija je stigla u selo, ali umjesto istrage naredila: „Zakopajte te koje ste ubili“.

Kandić je naglasila da je „umjesto istrage i hapšenja počinilaca, počelo prikrivanje zločina“.

Hapšenje u Kraljevu

Nekoliko dana nakon pronalaska masovne grobnice u Maloj Kaludri, beogradski mediji objavili su da je u Kraljevu uhapšen muškarac R. T., čije su aktivnosti navodno dovele do hapšenja više osoba srpske nacionalnosti od strane kosovskih institucija. Budući da se inicijali poklapaju sa imenom Ranka Tepavca, Kandić je zatražila informacije o uhapšenom, pitajući da li neko ima kontakt sa njegovom porodicom.

Ljudi pamte ljude

U autorskom tekstu na portalu Peščanik, Kandić je navela imena i podatke 23 osobe nestale tokom rata 1999. godine, čija bi tijela mogla biti u masovnoj grobnici u Maloj Kaludri. „Lekari, profesori, inženjeri, radnici, studenti i učenici, očevi, sinovi i braća – ljudi pamte ljude“, napisala je Kandić.

Fond za humanitarno pravo objavio je podatke o ovih 23 nestalih osoba, koje je Kandić prenijela u cjelosti.

Idriz Rrecaj je završio Višu normalnu školu, a potom Poljoprivredni fakultet. Do 1990. godine radio je u Poljoprivrednoj zadruzi „Produkt” u Srbici/Skënderaj, kada je zbog uvođenja privremenih mjera u javnim preduzećima otpušten s posla. Bio je aktivista i osnivač odbora LDK-a u Srbici/Skënderaj. Idriz je bio angažovan i u OVK, kao savjetnik Jetullaha Gecija, komandanta 112. brigade „Arben Haliti”. Bio je oženjen Xhylom. Imali su četiri kćerke – Valbonu, Fatbardhu, Fatmire i Floru – i tri sina – Gazmenda, Fidaima i Shpetima. Kćerka Valbona i sin Gazmend živjeli su u Švicarskoj. Na listi MKCK-a Idrizov nestanak evidentiran je pod oznakom BLG-801490-01.

Adem Ademi je bio abdominalni hirurg. Radio je kao direktor Hirurškog odjeljenja bolnice u Kosovskoj Mitrovici/Mitrovicë do 1990. godine, kada je zbog privremenih mjera otpušten s posla. Otvorio je privatnu ordinaciju „Avicena”. Pored toga, volonterski je radio u ambulanti „Majka Tereza” u Kosovskoj Mitrovici/Mitrovicë. Živio je u Ulici Sutjeska, u sjevernom dijelu Kosovske Mitrovice/Mitrovicë, sa suprugom Zyhrom i mlađim sinom Erblinom, dok su sin Ilir i kćerka Ilirijana živjeli u Londonu. Adem je bio aktivista LDK-a. Erblin, koji je imao devet godina kada je posljednji put vidio oca, pamti da je otac otišao iz stana 23. marta 1999. godine, a da su on i majka ostali sami. Njegova supruga je poslije rata istraživala nestanak Adema i drugih, obilazila mjesta kojima se grupa kretala, ali nije došla do informacija. Na listi MKCK-a Ademov nestanak evidentiran je pod oznakom BLG-801704-01.

Adem Beqiri je završio Višu pedagošku školu i radio kao sekretar Osnovne škole „Skenderbeu” u selu Pantina/Pantinë. Bio je aktivista LDK-a. Bio je oženjen Halimom. Imali su dva sina – Mentora i Ariana – i kćerku Linditu. Sin Albert je živio u Njemačkoj. Živjeli su u naselju Ferat Dragaj u Kosovskoj Mitrovici/Mitrovicë. Doktor Ademi bio je njihov komšija. Na listi MKCK-a Ademov nestanak evidentiran je pod oznakom BLG-800871-01.

Ali Halitaj je završio Pravni fakultet. Radio je u Zavodu za socijalnu pomoć u Srbici/Skënderaj do početka 1999. godine, kada je napustio posao zbog pritiska Albanaca jer je radio u državnoj instituciji. Bio je oženjen Hylom. Imali su tri kćerke – Qerimju, Albulenu i Shkurtu – i dva sina – Remziju i Liridona. Živjeli su u selu Kostrc/Kostërc. Supruga ga je posljednji put vidjela 12. aprila 1999. godine, kada su srpske snage granatirale selo. On je sa Fatmirom i drugim muškarcima otišao prema šumi. Alijeva sestra bila je udata za Fatmira Fazliu. Na listi MKCK-a Alijev nestanak evidentiran je pod oznakom BLG-802252-01.

Hasan Dërvari je završio Tehnički fakultet i radio kao profesor hemije u srednjoj tehničkoj školi u Kosovskoj Mitrovici/Mitrovicë. Bio je aktivista LDK-a od 1989. godine. Bio je oženjen Vahidom. Imali su dvije kćerke – Jehonu i Vjosu – i dva sina – Bajrusha i Rinora. Na listi MKCK-a Hasanov nestanak evidentiran je pod oznakom BLG-800968-01. Hasanova supruga Vahide bila je sestra Sahita Beranija.

Sahit Berani je završio srednju tehničku školu. Radio je u rudniku Trepča do 1990. godine, kada je otpušten zbog privremenih mjera. Kratko je radio kao taksista. Živio je u naselju Tavnik sa suprugom Bukurijom, sinovima Endritom, Astritom i Petritom, majkom i sestrom Sebahate. Otac Rushit preminuo je prije rata na Kosovu. Na listi MKCK-a Sahitov nestanak evidentiran je pod oznakom BLG-801413-01.

Demir Ahmeti je završio Filozofski fakultet i predavao historiju u Srednjoj školi „Anton Çeta” u Srbici/Skënderaj do 1998. godine, kada je napustio posao i pridružio se OVK. Bio je u sastavu 112. brigade „Arben Haliti”. Bio je oženjen Qerim(e)om. Imali su dva sina – Ariana i Arlinda. Živjeli su u zajednici s njegovim roditeljima i braćom Sabitom i Jaharom. Na listi MKCK-a Demirov nestanak evidentiran je pod oznakom BLG-803591-01.

Fatmir Fazlia je završio Medicinski fakultet u Prištini/Prishtinë. Radio je kao ljekar opšte prakse u ambulanti „Majka Tereza” u Srbici/Skënderaj. Istovremeno je predavao u Srednjoj medicinskoj školi u selu Poljance/Polac. Bio je angažovan i u OVK. Bio je oženjen Sanijom, Alijevom sestrom. Imali su sina Lorika i dvije kćerke – Aulonu i Flaku. Živjeli su u selu Turićevac/Turiqec. Na listi MKCK-a Fatmirov nestanak evidentiran je pod oznakom BLG-800893-01.

Shaip Ujkani je nakon srednje ekonomske škole radio u društvenom preduzeću „Lux”. Bio je prodavač u selu Donje Vinarce/Vinarc i Poshtëm do zatvaranja firme. Potom je otvorio privatnu prodavnicu, koju je zatvorio početkom 1999. godine zbog rata. Živio je u selu Donje Vinarce/Vinarc i Poshtëm s roditeljima, bratom Mahitom i sestrom Sadetom.

Mahit Ujkani je završio srednju ekonomsku školu u okviru paralelnog sistema obrazovanja.

Nazim Ujkani je pohađao prvi razred srednje ekonomske škole u okviru paralelnog sistema obrazovanja. Živio je s roditeljima i sestrama Jehonom i Linditom. Njihov otac Halil pamti da su njegovi sinovi i sinovci 16. aprila, zajedno sa Ademom Beqirijem, Sahitom Beranijem, Hasanom Dërvarijem i Demirom Ahmetijem, otišli u selo Kotore/Kotorr.

Faton Ujkani je bio student prve godine Tehničkog fakulteta u Kosovskoj Mitrovici/Mitrovicë. Živio je s roditeljima, bratom Shkëlzenom i sestrom Albulenom.

Shkëlzen Ujkani je pohađao prvi razred Srednje ekonomske škole „Hasan Prishtina”. Nastava se odvijala u privatnim kućama. Na listi MKCK-a evidentirani su nestanci: Shaipov BLG-803590-01, Mahitov BLG-803590-02, Nazimov BLG-803589-01, Fatonov BLG-803588-02, a Shkëlzenov BLG-803588-01.

Braća Shaqir, Samir i Xhemail Mëziu živjeli su s roditeljima u selu Marina/Marinë. Shaqir je prekinuo studije i radio van Kosova, Samir nije radio, a Xhemail je pohađao srednju školu. Na listi MKCK-a evidentirani su nestanci: Shaqirov BLG-802196-01, Samirov BLG-802196-02, Xhemailov BLG-802196-0.