Na današnji dan preselio Alija Izetbegović, prvi predsjednik Predsjedništva Republike Bosne i Hercegovine

Foto ilustracija: AI

Na današnji dan, 19. oktobra 2003. godine, preselio je Alija Izetbegović, prvi predsjednik Predsjedništva Republike Bosne i Hercegovine, osnivač Stranke demokratske akcije (SDA) i jedna od najznačajnijih političkih ličnosti u savremenoj historiji Bosne i Hercegovine.

U presudnim godinama za državu, Izetbegović je predvodio Bosnu i Hercegovinu kroz najteži period njene novije historije, zalažući se za očuvanje nezavisnosti, teritorijalnog integriteta i međunarodnog priznanja zemlje. Kao predsjednik Predsjedništva Republike Bosne i Hercegovine, vodio je državu tokom agresije od 1992. do 1995. godine te učestvovao u mirovnim pregovorima koji su rezultirali Dejtonskim sporazumom i okončanjem rata.

Rođen je 8. augusta 1925. godine u Bosanskom Šamcu, a odrastao je i školovao se u Sarajevu, gdje je završio Pravni fakultet. Stranku demokratske akcije osnovao je 1990. godine, a iste godine, na prvim višestranačkim izborima, izabran je za predsjednika Predsjedništva Republike Bosne i Hercegovine. Dužnost člana Predsjedništva BiH obavljao je do 2000. godine, kada se povukao iz aktivnog političkog života.

Pored političkog angažmana, Izetbegović je ostavio značajan trag kao mislilac i publicista. Autor je više knjiga i studija, među kojima se izdvajaju „Islam između istoka i zapada“, „Problemi islamskog preporoda“, „Islamska deklaracija“, „Moj bijeg u slobodu“ i „Sjećanja“. Njegova djela prevedena su na više jezika i objavljena u brojnim zemljama.

Za svoj doprinos borbi za ljudska prava, demokratiju i mir, dobio je brojna domaća i međunarodna priznanja. Među njima su Nagrada kralja Fejsala, medalja Centra za demokratiju iz Vašingtona, titula počasnog doktora pravnih nauka Univerziteta Marmara, nagrada za unapređenje ljudskih prava na forumu u Kran Montani, kao i brojna druga odlikovanja i priznanja iz Bosne i Hercegovine, Turske, Hrvatske, Katara, Saudijske Arabije i drugih zemalja.

Najutjecajniji španski dnevni list „El Mundo“ proglasio ga je 1995. godine ličnošću godine u svijetu, dok je 2001. godine proglašen islamskom ličnošću godine.

Dvadeset tri godine nakon njegove smrti, Alija Izetbegović ostaje jedna od najprepoznatljivijih i najutjecajnijih ličnosti političke historije Bosne i Hercegovine, a njegovo naslijeđe i dalje je predmet brojnih analiza, sjećanja i javnih rasprava.

M.H.