Aktuelno Društvo Regija Srbija

Posljednje istraživanje Demostat je pokazalo da su građanima Srbije najbliži narod u okruženju Crnogorci (trećina ispitanika), Makedonci (četvrtina ispitanika), Mađari i Bošnjaci (po jedna petina). Najmanja bliskost prema Bugarima i Albancima.

IIC Demostat je u periodu od 13. do 22. juna 2022. godine obavio telefonsku anketu na reprezetativnom uzorku od 1203 ispitanika, na temu: Spoljno-političke orijentacije građana Srbije.

U zaključku tog istraživanja se konstatira da su javnomnjenski pogledi na spoljnu politiku obojeni emocijama i obilježeni konfuzijom stavova i protivrečnim pogledima na ono što se dešava u kolopletu u kojem se našla Srbija.

“Uprkos poznavanju činjenica i uprkos prihvatanju interesa kao kriterijuma u međunarodnoj politici, građani Srbije u promišljanju spoljne politike daju prednost emocijama, što onda u tolikoj mjeri boji percepciju međunarodnih odnosa da se u znatnom broju slučajeva ne može govoriti o racionalnim preferencijama”.

U javnom mnjenju građana Srbije dominira mišljenje o Rusima kao narodu koji je najbliži Srbima. Tako misli četiri od deset ispitanika. Znatno iza njih je grupa od pet naroda: Grci (9%), Francuzi i Njemci (po 8%), i Italijani i Mađari (po 6%).

Po mišljenju ispitanika Demostata najvažniji spoljopolitički partner Srbije je Rusija. Tako misli četvero od deset ispitanika. Potom slijedi Evropska unija koju u prvi plan ističe gotovo svaki treći ispitanik. Kina je na trećem mjestu po mišljenju svakog četvrtog ispitanika. I tu je kraj. Rusija, Evropska unija, Kina i niko više.

– EU investirala u Srbiji koliko svi ostali zajedno, građani to ne vide

Građani misle da je po bespovratnoj pomoći Srbiji najviše dala Evropska unija – tako misli svaki treći ispitanik. Potom, po visini bespovratnepomoći Srbiji, po mišljenju građana, slijedi Rusija, a po mišljenju petine građana Kina je značajan davalac ove vrste pomoći. Znatno iza ove trojke su Njemačka i Amerika, koje pominje po 3 procenta građana.

Podaci o bespovratnoj pomoći su nešto drukčiji – evo kako to izgleda za period 2010-2015 u američkim dolarima
(samo one zemlje koje su dale više od 100 miliona dolara): 1) Evropska unija – 4.665.000; 2) Ujedinjeni Arapski Emirati – 1.097.000; 3)Njemačka – 905.000; 4) Japan – 399.000; 5) SAD – 203.000; 6) Švajcarska – 1215.000; 7) Švedska – 106.000. (Izvor podataka: Baza podataka Centra za razvojnu pomoć OECD-a; podaci su neklompletni jer npr. nedostaju podaci za Rusiju, Kinu, Tursku).

Značajno je pomenuti da prema zvaničim podacima investicije EU u Srbiju su velike onoliko koliko investicije svih ostalih zemalja, no to ostaje izvan vidokruga znatnog broja građana. Takođe, izvan pažnje javnosti su zemlje koje se javljaju sa relevatnim investicijama.

Prema podacima Narodne banke Srbije od 2010. do 2019. godie, investicije EU u Srbiju iznosile su oko 70 procenata, Rusije oko 9, Kine oko 3 procenta (no, kinesko učešće u investicijama raste nakon 2018. godine).

-Odnos građana Srbije prema Evropskoj uniji

Generalno, trećina ispitanika smatra da Srbija treba da usaglasi spoljnju politiku sa EU, a gotovo duplo više (33% prema 56%) misli obratno, da ne treba da usaglasi svoju spoljnju politiku sa politikom Evropske unije. – Svaki deveti ispitanik nije znao da odgovori na ovo pitanje, odnosno nije imao formirano mišljenje o ovom problemu.

Foto: Delegacija EU u Srbiji, arhiv

Donekle slični odgovorima na prethodno pitanje su i odgovori na pitanje da li je uslov za napredovaje Srbije upravo ulazak u Evropsku
uniju. Dvije petine (43%) smatra da Srbija treba da odbije ulazak u EU, nepuna trećina pak smatra da treba da prihvati ulazak. Ovdje imamo i jedan zanimljiv odgovor po kojem Srbija treba da ostane negdje između. Valjda ni da uđe ni da ne uđe, negde na pola puta ili je možda u pitanju savet da Srbija treba da odugovlači sa izjašnjavanjem, što bi verovatno bilo u saglasju sa aktuelnom realnom srpskom politikom.

Na, u ovom trenutku hipotetičkom, referendumu o ulasku Srbije u Evopsku uniju. Trećina ispitanika bi rekla DA, a polovina bi rekla NE, i Srbija bi ostala na Balkanu. No, izgleda da ni ta trećina koja bi glasala za ulazak u EU nije baš najsigurnija, s obzirom na to da i pored pozitivnog stava o ulasku u EU ima nekih nedoumica.

Foto: Delegacija EU u Srbiji, arhiv

Naime, među onima koji bi Evropi rekli DA, nalazi se 28 posto onih koji se nisu jasno izjasnili oko toga da li Srbija treba ili ne treba da prihvati ulazak u EU. S druge strane, među ispitanicima koji bi se na referendumu izjasnili protiv ulaska u EU, ima 8 procenata onih koji misle da Srbija treba da prihvati ulazak u EU. Pored ovih ima i drugih nesumnjivih protivrečnosti u stavovima građana prema Evropskoj uniji.

-Odnos javnog mnjenja prema ulasku Srbije u EU je isti kao i odnos vlade i njenih medija
prema Evropskoj uniji: “Hoćemo u EU, ali pod našim uslovima”

U izvještaju se konstatira da je odnos građana Srbije prema Evropskoj uniji je pod pritiskom „genetskih“ emocija koje su građene tokom historije ovog naroda, zatim pod pritiskom vladine (Vučićeve) politike i politike medija koji su pod kontrolom vlasti; ali i pod pritiskom politike znatnog dijela opozicionih stranaka i jednog dijela intelektualne elite.

“Konfuzija u tom odnosu prema EU je stvarana sa namjerom i u uvjerenju da se da rasčistiti, ako to bude potrebno”, rezimira istraživački tim na čijem čelu je bio rukovodilac Demostata sociolog, Srećko Mihailović.

U podtekstu politike koja se vodi od strane pomenutih subjekata nalaze stav: „Mi hoćemo u EU, ali pod našim uslovima“ ili „Mi hoćemo u EU, ali da se ništa kod nas ne menja“ ili „Ako nas hoćete, mi smo tu, ovakvi kakvi smo“. Sve u svemu, nekako ispada da mi primamo Evropsku uniju u naš Balkan, a ne oni nas u Evropu!“.

-Više vjeruju Vučiću i naprednjacima nego svim ostalima, rasulo opozicije

Na osnovu ovog rezultata izvlači se i zaključak povjerenje u političke lidere u Srbiji ima gotovo tri četvrtine ispitanika (73%), a tek svaki četvrti ispitanik (27%) izjavljuje da nema povjerenja.

“Ovo je veoma dobar rezultat za lidere ako se uzima u obzir njihov učinak. Nema sumnje da je povjerenje nesrazmerno veće od učinka!”, ističe se i predočava da gotovo natpolovično dominira Aleksandar Vučić sa 46 posto ispitanika koji su izjavili da imaju povjerenje u njegov rad.

Foto: Delegacija EU u Srbiji, arhiv

U Vučića povjerenje ima više ispitanika nego u sve ostale političke lidere. Gotovo je isti postotak ispitanika koji imaju povjerenje u Vučića (47%) i ispitanika koji izjavljuju da bi glasali za SNS kada bi izbori bili sljedeće nedjelje

Izborne namjjere ispitanika ukazuju na dominaciju Naprednjaka (48% među izborno opredeljenim), stabilnost SPSa (9%) i izvjesno rasulo opozicije u kojoj se izdvaja SSP sa 10% pristalica.

Opozicione stranke ukupno imaju među izborno opredeljenim građanima 43 posto pristalica, pri čemu je sedam partija iznad cenzusa sa ukupno 30 posto glasova, dok ostale stranke ispod cenzusa imaju ukupno 13 procenata glasova. Reklo bi se da opozicija stoji nešto gore nego uoči aprilskih izbora.

U političkoj areni u kojoj se htjela – ne htjela našla Srbija dominiraju četiri aktera: Rusija, Evropska unija, Amerika i Kina. U percepciji političke arene i njenih aktera, građani Srbije problematizuju uglavnom samo Rusiju i Evropsku uniju, Kina je pak skorašnji „igrač“, dok je Amerika ili u sjenci ili se percipira kao igrač koji djeluje preko Evropske unije.

Rusija se vidi kao država naroda koji je najbliži Srbiji (40%), kao najvažniji spoljnopolitički partner Srbije (40%), Putin je lider o kojem građani Srbije imaju najbolje mišljenje (45%), Rusija je na drugom mjestu po obimu bespovratne pomoći (26%), Rusija je na trećem mjestu po obimu investicija u Srbiju.

Foto: Delegacija EU u Srbiji, arhiv

Evropska unija je prva po obimu investicija u Srbiju (36%) i po obimu bespovratne pomoći Srbiji (35%), Evropska unija je drugi spoljnopolitički partner Srbije (poslije Rusije) – 30%, Srbija treba da usaglasi svoju spoljnu politiku sa EU (33%), Srbija treba da prihvati ulazak u EU (30%), odnosno da to odbije (43%); 34% građana Srbije reklo bi na mogućem referendumu DA, a 51% NE Evropskoj uniji.

Izvor: Demostat

Aktuelno Društvo Novi Pazar Srbija Zdravlje

Uvidom u Registar političkih stranaka, ažuriran 23. jula 2020 godine, koji vodi Ministarstvo državne uprave i lokalne samouprave, na osnovu Zakona o političkim strankama i Pravilnikom o načinu upisa i vođenja Registra političkih stranaka, zastupnik Sandžačke narodne partije (SNP) je dr. Mirsad Đerlek, kako se sam predstavlja, aktuelni koordinator Regionalalnog COVID centra u Novom Pazaru.

Đerlek je na konferenciji za novinare 27. jula ove godine izjavio da je podnio ostavku na mjesto predsjednika stranke.

“Podnio sam ostavku na mjestu predsjednika i neću više da ponavljam te stvari”, odgovorio je Đerlek upitan da li je stranačka ličnost.

Politička stranka dužna je da Ministarstvo obavjesti o svakoj promjeni podataka koji se upisuju u Registar u roku od 15 dana od dana nastale promjene, podnošenjem prijave za promenu podataka u Registru.

Prema važećem Zakonu o zdravstvenoj zaštiti za direktora zdravstvene ustanove može biti imenovano lice koje nije član organa političke stranke.

Na osnovu dopisa koji je srbijanski ministar zdravlja dr. Zlatibor Lončar 1. jula ove godine uputio Opštoj bolnici Novi Pazar, načelniku Odjeljenja neurologije dr. Mirsadu Đerleku, on je ovlašćen da zamjenjuje v.d. direktora dr. Meha Mahmutovića i u tom aktu se nigdje ne spominje termin koordinator.

“Ovlašćuje se dr. Mirsad Đerlek, načelnik Odjlnjena neurologije, da zamjenjuje v.d. direktora Opšte bolnice Novi Pazar dr. Meha Mahmutovića, ukoliko je isti odsutan ili spriječen da obavlja poslove direktora, a za vrijeme trajanja bolesti COVID-19”, navodi se u dopisu zavedenom u OB Novi Pazar pod broj 2851, objavljen na društvenim mrežama.

Pojašnjavajući svoj pravni status, na posljednjoj konferenciji za medije, Đerlek je rekao da “tamo piše zamenik pa u zagradi koordinator”.

“Ja to ne razumijem ali tamo piše zamjenik direktora od 1. jula, punu odgovornost i zakonitost rada Opšte bolnice Novi Pazar preuzima dr. Mirsad Đerlek. To su sad igra riječi, zamjenik direktora u zagradi koordinator. Ne volim da se hvalim da li sam direktor, koordinator da li sam zamjenik, ja sam ljekar ove bolnice, građanin Novog Pazara, želim da dam svoj doprinos. Kako ćete da me zovete? Kako god hoćete uopšte me ne inteersuje”, kazao je on

Zakon o zdravstvenoj zaštiti (“Sl. glasnik RS”, br. 25/2019), takođe ne poznaje termin koordinator niti u Srbiji postoji takva funkcija neke zdravstvene ustanove.

– Šest mandata VD direktora dr. Meha Mahmutovića

Opšta bolnica Novi Pazar, zvanično, godinama nema direktora, a ministar zdravlja Zlatibor Lončar je, na osnovu tadašnjih medijskih izvještaja, na poziciju vršioca dužnosti (VD) direktora imenovao dr. Meha Mahmutovića 3. juna 2018. godine. Propisi u vezi imenovanja funkcija vršioca dužnosti direktora su vrlo jasni. Upravni odboru je bio dužan da sprovode postupka izbora novog direktora, s tim da se konkurs trebao raspisati 90 dana prije isteka mandata starog direktora (Zakon o zdravstvenoj zaštiti, članu 116. Zakona).

Član 117 istog Zakona precizira da “ako upravni odbor zdravstvene ustanove ne izvrši izbor kandidata za direktora zdravstvene ustanove, odnosno ako osnivač zdravstvene ustanove ne imenuje direktora zdravstvene ustanove, u skladu sa odredbama ovog zakona, kao i u slučaju kada dužnost direktora prestane prije isteka mandata, dok se ne sprovede konkurs za direktora, osnivač će imenovati vršioca dužnosti direktora na period ne duži od šest mjeseci, koji može imati samo jedan mandat”.

Javnosti nije poznato kako, zašto i u okviru kojih zakonskih mogućnosti je Mahmutović imenovan u šest polugodišnjih mandata i za redom postavljan za VD direktora. Ostaje nejasno da li je sproveden konkurs ili je nekom drugom pravnom odredbom aktuleni VD Opšte bolnice dr. Meho Mahmutović i dalje na toj poziciji.

Mahmutović je u javnosti predstavljen kao član Predsjedništva Sandžačke demokratske partije (SDP) i odbornik u prošlom i budućem sazivu lokalnog parlamenta Grada Novog Pazara.

Prema dokumentima objavljenim na oficijelnom sajtu Opšte bolnice Novi Pazar članovi Upravnog i Nadzornog odbora Opšte bolnice Novi Pazar imenovani su 31. oktobra 2016. godine.

Zakon je definisamo da je član UO i NO doktor medicine, doktor dentalne medicine, magistar farmacije, odnosno magistar farmacije-medicinski biohemičar ili ima visoko obrazovanje iz oblasti pravnih, ekonomskih, odnosno organizacionih nauka, na akademskim master studijama, u skladu sa zakonom kojim se uređuje visoko obrazovanje i najmanje pet godina radnog iskustva na poslovima u oblasti zdravstva, prava, ekonomije, odnosno organizacionih nauka, ali i, između ostalog, da nije član organa političke stranke.

Na osnovu Zakona o političkim strankama i Pravilnikom o načinu upisa i vođenja Registra političkih stranaka politička stranka dužna je da učini javno dostupnim putem interneta osnivački akt, lično ime zastupnika političke stranke, program i druge opšte akte.

Uvidom u nastupe u javnosti, kao i opšte akte političkih stranaka, među članovima UO i NO Opšte bolnice Novi Pazar iz redova osnivača su članovi organa Srpske napredne stranke (SNS), Sandžačke demokratske partije (SDP) i Sandžačke narodne partije (SNP) u Novom Pazaru.

– Meho i Mirsad, Mahmutović i Đerlek

Podsjećamo da se od 2008. godine Mirsad Đerlek i Meho Mahmutović, inače bliski rođaci, od 2008. godine smjenjuju na poziciji gradonačelnika, a od 2012., odnosno 2018. godine na poziciji direktora novopazarske bolnice, a bili su i na visokim pozicijama kao službenici srbijanske vlade.

Đerlek je nakon što je kao funkcioner SDP-a Rasima Ljajića 2008. izabran za gradonačelnika 2009. godine smijenjen sa pozicije gradonačelnika, osnovao je Sandžačku narodnu partiju (SNP). Na njegovo mjesto je postavljen Mahmutović. SNP je ostala u koaliciji sa SDP-om u posljednjih 12 godina, a Đerlek je pored funkcije direktora bolnice (2012-2018) u tom periodu, jedno vrijeme, obavljao i funkciju predsjednika Skupštine Grada Novog Pazara.

Meho Mahmutović je ranije bio predsjednik Upravnog odbora Republičkog fonda PIO Srbije, od septembra 2009. do maja 2016. godine kao član SDP-a bio je gradonačelik Novog Pazara, a zatim je imenovan za državnog sekretara Ministarstva zdravlja.

Mahmutović je početkom juna 2018. preuzeo dužnost VD direktora Opšte bolnice Novi Pazar, a dotadašnji direktor Mirsad Đerlek imenovan je za pomoćnika ministra trgovine, turizma i telekomunikacija Rasima Ljajića i bio je zadužen za sektor trgovine, usluga i politiku konkurencije.